Categories
Чөлөөт

Р.Эмүжин: Мөнх-Эрдэнэ хэн ч биш байж болноо, ҮНЭНЭЭР ЦАНГАСАН НИЙГМЭЭ ЯАХ УУ? НЭГ Л ӨДӨР ТЭСЭРНЭ ШҮҮ!

Мөнх-Эрдэнэ хэн ч биш байж болно оо, үнэнээр цангасан нийгмээ яах уу…За энэ нөхөр лайв хийдэг болсоор сар гаруй хугацаа өнгөрчээ. Сошиалын бид чинь нэг л өдөр ийм нэгэн одтой болчихсон. Тэр маань дуулахгүй бүжиглэхгүй, тэгсэн хэрнээ дагагчдыг бол солиоруулж өгсөн дөө. Үзэгчдийнх нь тоо 400-600 мянгад дөхсөн. Эхлээд түүнийг хүмүүс зүгээр л анзаарсан. Дараа нь дагаж эхэлсэн. Тэгээд дэмжих болсон. Харин нөгөө талаас нь Мөнх-Эрдэнийн ард Элбэгээ байгаа гэсэн хардалт тараасан, гэвч хүмүүс үзэн яддаг Элбэгээгээ ч үл тоон, үзсээр л байсан. Удаад нь Хөх хотод консул байхдаа машины наймаа хийсэн гэж бөөн бөөнөөрөө мэдээлсэн, гэвч иргэд Мөнх-Эрдэнийн лайвд гүн донтсон хэвээрээ үргэлжилсэн. Дахиад сүүлд нь консул байхдаа төрийн 115 сая төгрөгийг хууль бусаар үрэн таран хийсэн гэж цацсан, гэвч нөгөөх гайтай лайвын галзуу олон үзэгч Мөнх-Эрдэнийг орхисонгүй. Эцэст нь биеэ үнэлэгчтэй хамт байгаа яриаг нь олон нийтэд дэлгэлээ, энэ хүний лайвыг үздэггүй хүн хүртэл үзмээр санагдтал савлууллаа. Мань эр шатнаас түлхүүлсэн, шат дараалан шалгуулсан, гэхдээ лайвдсаар л…ёстой тавилан юм даа.Үзэгчдийнх нь тоо тогтмол өссөөр, цаашдаа бүр өсөх нь тодорхой болчихлоо. Эндээс юу харагдаж байна вэ? Мөнх-Эрдэнэ гэж энэ мөндөл шиг нөхөрт монголчууд тэгтлээ хайртай болоо юу? Үгүй дээ, тэр үнэн яриад байгаад л учир байгаа юм. Үнэнд л ингэтлээ дурлаж, үнэнийг эрж, үнэн хэмээгчид соронз мэт татагдаж байгаа юм. Үнэн тийм л ховор, тийм л чухал, тийм л үнэ цэнэтэй байна гэсэн үг. Үнэнээр ангаж цангасан нийгэм, улс орон гэдэг чинь энэ. АН-ынхныг ангайтал хоорондоо алалцаж байх зуур энэ нөхөр бараг ганцаараа сөрөг хүчний үүрэг гүйцэтгэн, үглэж дуулсан байх шүү. Гэтэл яав, энэ мөндөл шиг нөхрийг нөгөө том тарваганууд нь барьж хорьчихоод балбаж занчина гэнэ ээ. Хэрэг үүсгээд, хэзээ мөдгүй ачих нь. Гэхдээ анзаараарай. Мөнх-Эрдэнийн консул байхдаа хийсэн наймаа, үрсэн гэх мөнгө, холбогдсон гэх биеэ үнэлэгчийн тухай дуу дуугаа авалцан гал асааж, гараа хөнжилд нь дүрсэн хэвлэл, сайт, сэтгүүлчдийг ажиглаарай. Тэд Улсын циркийн хувьчлалын тухай дуугарч байгаагүйг санаарай. Нөгөө талд нь Мөнх-Эрдэнийн 2021 оны 12 дугаар сарын 20-ны өглөө 10:00 цагт АТГ-т өөрийн биеэр өргөдөл өгч шалгуулна гэсэн Х.Баттулга, Д Сумъяабазар, түүний дүү Д.Дагвадорж, Ц.Нямдорж, түүний хүү Н.Анхбаяр, Л.Оюун-Эрдэнийн ах хэро Баатар, Х.Нямбаатар…бүгдийнх нь тухай Мөнх-Эрдэнэ лайвдаж байсан…түүний зарласан 12 дугаар сарын 20 хүртэл наймхан хоног үлдлээ. Харин түүнээс өмнө Мөнх-Эрдэнийг хэн ч биш болгох ажиллагаа айхтар хүчтэй өрнөж байна.Өнөө хэлхээтэй хэдэн хэвлэл сайтынхан чинь хэнийх нь талд хийрхээд үйлчилж явааг, хэрхэн хэлбэлзэж байгааг ч бас хараарай. Өнөөдрийн Монгол Улс эрх баригчид болон эгэл ард гэж хоёр хуваагдчихаад, дунд нь Мөнх-Эрдэнийн лайв байтугай ангал үүсчихээд байгаа нь энэ шүү дээ. Энэ бүхэн ямартай ч нэг тийшээ шийдэгдэнэ, магадгүй Мөнх-Эрдэнэ зохиол ёсоор хоригдох биз, тэгээд Ундармаа, Хаянхярваа хоёроос хэд дахин хүнд ял авах байх…гэвч юу гээч? Мөнх-Эрдэнэ хэн ч биш болж болно оо, үнэн харин үнэ цэнэтэй хэвээр үлдэнэ. Үнэнээр, шударга ёсоор цангасан нийгэм нэг л өдөр тэсэрнэ шүү. Тэртэй тэргүй улс төрийн үхдэл болсон Элбэгээгээр жигшүүлээд ч, Ми.Энхболдоор айлгаад ч, үндэсний үзлээр сэдрээгээд ч нэмэргүй болох цаг ирнэ. Тэр хүртэл хэдэн хүнийг хэрхэн хорихыг хэн ч таашгүй…энэ чинь л нөгөө миний ад болоод л үглээд байгаа ангалд унаж буй ардчилал, араатан шинжийн да.рангуйлал гэж байгаа юм даа. Ерөнхий сайд асан А.Амарын “Хэн нь монгол, хэн нь гадных болохыг ялгахаа байв, аль нь үнэн, аль нь худал болохыг мэдэхээ болив…” гэж харуусан хэлсэн тэр цаг үе чинь царайгаа ингэж л харуулдаг ажээ…

Categories
Чөлөөт

М.Нара: Хөөрхий минь, намайг бас хайрладаг хүмүүс зөндөө л байдаг юм байж дээ Баярлалаа баярлалаа

М.Нара: Күэ нээрээ бас а.лна шүү Өнөөдөр рентгэн зураг авхуулахаар буусан чинь ээжийн минь үеийн нэг эгч намайг харуутаа хүүе Нара юу гэдгийм, Тийм бнаа гээд мушилзтал ‘Ээ ашгүй дээ чи минь амьд сэрүүн байдаг’ гэнэ. Өчигдөр чамайг талийгч болсон гэнэ гэж хүүхэд маань хэлэхэд бүр өөрийн эрхгүй нулимс урсаад, ишш чаавас даа энд тэнд бусдын төлөө хашгичаад явдаг охин байх шиг байсын ингээд өнгөрчихөж байгаамуу гээд бүр уйлаад тэгсэн би нээх анзаардаггүй байх шиг байдаг байсан чинь чамд ямар их хайртай байсын бэ гэнээХөөрхий минь, намайг бас хайрладаг хүмүүс зөндөө л байдаг юм байж дээ Баярлалаа баярлалаа, зөндөө л олон хүн эрүүлийг хүсч урт удаан нас ерөөж байна баярлалаа та бүхэндээ Та нар минь бас дор бүрнээ эрүүд мэндээ анхаарч урдчилан сэргийлж байгаарай Жич: Пур мэдэн эм тариа хэрэглэдэггүйн ач тусаар зөв эмчилгээ эхлүүд айхтар давчидсан зовиур хөнгөрч эхэлж байнаа. Эм тариаг эмчийн заавраар хэрэглэж дадаарай бас

Categories
Чөлөөт

Б.ЖАРГАЛСАЙХАН: Д.МӨНХ-ЭРДЭНЭТЭЙ ТООЖ ЮМ ЯРИХГҮЙ, АЙХ Ч ҮГҮЙ, АРД НЬ Ц.ЭЛБЭГДОРЖ БИЙ

“Буян”-гийн Жагаа буюу Б.Жаргалсайхан цаг үеийн асуудлаар ярижээ. Тэрбээр “Сүүлийн үед муусайн эрэгтэйчүүд гэж их ярьдаг болж. Эрэгтэй хүмүүсгүй бол энэ улс юу болох байсан бол? Хилийг эрчүүд л манаж байна, гал, усын аюул гэхээр эрчүүд л очиж байна. Эрэгтэйчүүд гэх хаягийн дор маш их доромжлол явж байна. Эрэгтэйчүүд хамгийн хүндийг нь үүрч явдаг.Эрэгтэйчүүд наанаа уйлаад байдаггүй, “зүрх” нь уйлдаг. Эрэгтэйчүүдийг тэр телевизийн хөтлөгч эмэгтэй доош нь хийхээр нь залруулсан. Хариуд нь “Ингэж болохгүй. Монголд эрэгтэй, эмэгтэй эрх тэгш амьдардаг. Япон, Солонгосчууд бол эцгийн эрхэт ёстой. Монгол ээж хүн өглөө цайгаа чаначихаад дэлхийдээ өргөчихөөд, нөхөртөө дээжийг нь өгдөг нь зан заншил болохоос эмэгтэйчүүдийг гадуурхаж байгаа зүйл биш” гэж л хэлсэн. Сүүлийн үед залуучууд нэг нөхөр авснаа болиод дараагийн нөхрөө авч байна, ингэж болдоггүй юм гээд жишээ дурьдаад ярьсан. Тэр бол миний нэвтрүүлэгт орох ёсгүй сул дэл яриа байсан.П.Анужин гишүүн хэнтэй гэрлэсэн, хэнээс хүүхэдтэй болсон нь огт хамаагүй. Хүүхэд л бол хүүхэд. П.Анужин гишүүний хувьд надтай бус телевизтэй нь хариуцлага тооцох ёстой. П.Анужин гишүүнтэй тааралдсан, би тайлбарлаж хэлсэн, уучлаарай гэж хэлсэн. Хүний амьдралд салах нийлэх асуудал зөндөө л бий. Д.Мөнх-Эрдэнэ надаас мөнгө авах гээд байгаа юм уу, айлгах гээд байгаа юм уу ойлгохгүй байна. Нэг лайв хийгээд, доромжилхоос чинь айхгүй шүү. Хүнийг доромжилсон, төөрөгдүүлсэн юм яриад байж болохгүй ээ. Д.Мөнх-Эрдэнийн ард Д.Сосорбарам, Ц.Элбэгдорж байгаа. Д.Сосорбарамтай хамаатан. Юм үзээгүй, ёс зүйгүй, боловсролгүй, төлөвшөөгүй нөхдүүд аятайхан байх хэрэгтэй. АН төрийн эрх барьж байхад Д.Мөнх-Эрдэнэ, Д.Сосорбарам нар их л идэж, уусан. Бусдад юу ч өгдөггүй, өөрсдөө хулгай хийх гээд л гүйдэг. Д.Мөнх-Эрдэнэтэй тоож юм ярихгүй, мэдрэл нь муудчихсан хүн” гэлээ.

Categories
Чөлөөт

Ж.САНДАГСҮРЭН: ТУСГАЙ СУРГУУЛИЙГ ЗОГСООНО, ЯМАР Ч КЭМБРИЖ, ОРОС СУРГУУЛЬ БАЙХГҮЙ

Хотын даргын орлогч Ж.Сандагсүрэн “Тусгай сургуулийг зогсооно. Ямар ч Кэмбриж, Орос сургууль байхгүй” хэмээн твиттерт жиргэж олны шүүмжлэлд өртөөд байна. Харин түүний жиргээнд БШУ-ны асан, Монгол Улсаас АНУ-д суух Элчин сайдаар ажиллаж байсан Ё.Отгонбаяр “Боловсролын салбарын бодлогыг энд твиттерт хэн нэгэн дарга биш Боловсролын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллага боловсруулна” хэмээн хариулсан юм.Харин шүүмжлэлд өртсөн Хотын даргын орлогч Ж.Сандагсүрэн төд удалгүй жиргээгээ устгасан байна. Өндөр төлбөртэй хувийн сургуульд төрөөс олгодог хувьсах зардлыг олгохгүй болох нь Зөв үү, Буруу юу? Монгол Улсын эдийн засаг хүндхэн байгаа юу гэвэл, тийм. Төсвийн алдагдлаа хэрхэн нөхөх, гадаад өрөө яаж дарах вэ гээд асуудал юу мундах билээ. Тиймдээ ч Монгол Улсын Засгийн газарт “бүсээ чангалах” том даалгавар оногдоод байгаа юм. Үндсэндээ хэтэрхий их хөөсөрчихсөн төсвөө хэмнэх шаардлагатай байна. Тэвчиж болох бүхнийг тэвчээд, хэрэггүй зардлуудаа бууруулах шаардлага бий.Гэтэл харамсалтай нь ирэх оны төсөв дээр хэмнэх биш, харин ч хэрэгтэй хэрэггүй баахан зардал төлөвлөчихөөд байгаа.  30 сая төгрөг хэр их мөнгө вэ. Зарцуулж буй хүнээсээ л хамаарах байх. Монголчуудын дундаж цалин 1.1 сая төгрөгт хүрлээ гэх Үндэсний статистикийн хорооны тайланд итгэвэл дундаж орлоготой иргэний 27 сарын цалин гэсэн үг. Түүнчлэн Монголд 905 мянган хүн сард 166 мянгаас бага орлогоор амьдралаа залгуулж буй гэх ста­тистикийг НҮБ-ын хийсэн судал­гаанаас харж болно. Тэгвэл өнөөх 30 сая төгрөг тэрхүү сая шахам хүний 15 жилийн хэрэглээний мөнгө болж байна. Ингээд бодо­хоор 30 сая гэдэг асар том тоо юм. Гэхдээ зарим хүний хувьд тийм биш.Жилийн 30 сая төгрөгийн төлбөртэй дунд сургуульд хүүхдээ сургадаг айл Монголд олон бий. Жишээ нь, British School of Ulaan­baatar гэхэд 10 мянган ам.доллар буюу бараг 30 саяын төлбөртэй. Өдгөө улсын хэмжээнд үйл ажиллагаа явуулж буй 147 хувийн дунд сургуулийн зургаа нь 10­-аас дээш сая төгрөгийн төлбөртэй аж. Мөн 10 сургуулийн төлбөр 5­10 сая төгрөгт багтаж буй.Баячууд лаагаа иднэ үү, луувангаа иднэ үү бидэнд ямар хамаа байна, сургуулиуд зах зээлийн өрсөлдөөнийхөө зарчмаар л төлбөрөө тогтоож байна хэмээн шүүмжлэх нэгэн гарч магадгүй. Нэг талаар тийм л дээ. Гэхдээ 20, 30 саяын төлбөртэй сургуульд улс хувьсах зардал нэрээр жил бүр их хэмжээний мөнгө өгсөөр буйд л гол учир оршино. Энэ талаар БШУ-ны сайд Л.Энх-Амгалан өөрийн твиттер хуудаснаа “Өндөр төлбөртэй хувийн сургуулийн хувьсах зардлыг ирэх сараас зогсооно” хэмээн бичсэн байна. Хувийн хэвшлийн ерөнхий боловсролын сургууль, цэцэрлэгт хувьсах зардлыг нь хүүхдийн тоонд үндэслэн хичээлийн жилийн санхүүжилтийг олгодог. Өнгөрсөн онд гэхэд 50.2 тэрбум төгрөгийн хувьсах зардал улсын хэмжээнд олгосон. Тэгвэл ирэх гуравдугаар сараас эхлэн энэ зардлыг зогсоох нь ээ.

Categories
Чөлөөт

Гурван жил хөөцөлдөж байж Монголын иргэн болж чадсан Канад гэр бүлтэй ТАНИЛЦ!

Бүхэл бүтэн гурван жил хөөцөлдөж байж Монголын иргэн болж чадсан Канад гэр бүлийн талаар танилцуулхаар бэлтгэлээ. Канадын нэгэн залуу гэр бvл тайван амьдралыг эрэн Монголд uржээ. Энэ өрхuйн тэргvvлэгчтэй өчuгдөр уулзахаар цаг тохuров. vдuйн цайгаа уунгаа надтай уулзахаар болсон гэнэ. Учuр нь тvvнuй ажuл төлөвлөсөн цагuйн хуваарuйн дагуу явдаг учраас нэг ч мuнутыг хuй дэмuй өнгөрөөдөггvй бололтой. Тэрээр “цуйван uдмээр байна” гээд л хэд хэдэн гуанзанд ороод гарав. Гэвч тvvнuй хvссэн хоол байсангvй. uнгээд нэгэн цайны газар орж сууцгаан ярuагаа эхэлсэн юм. Бvтэн нэр овгоо хэлэхuйг тэр зөвшөөрөөгvй. Сонuнд бuчvvлэхээс бvр ч татгалз­сан. Овог нэрээ бvтэн бu­чvvл­чuхвэл Канадын сэт­гvvлчuд танай сонuноос олж уншчuхаад холбоо барuхаар uрж магадгvй гэж болгоомжuлж байв. Тэрээр өөрuйгөө Фрэд хэмээн олонд танuл­цуулахыг хvсч байлаа. Фрэ­дuйг наашаа uрэхээс өмнө Канадын сэтгvvлчuд тvvнээс Монголд амьдрах болсон шалтгааныг нь тодруулахаар хөөцөлддөг байж. Гэвч тэднuй хэнuйх нь ч асуултад харuулт өгөөгvй uрснээ тэр хэлсэн. Сэтгvvлчuд яагаад тvvнээс ярuлцлага авахаар тэгтлээ хөөцөлдсөн шалтгааныг тод­руулахад “Монголын uр­гэн болохоор бvтэн гурван жu­лuйн турш явсан болохоор л тэр байх” гэсэн энгuйн ха­рuулт өглөө. Фрэд Канадад нэлээд uрээдvйтэй, нэр хvн­дэд хvрэх бололцоотой ажuл хuйж байснаа нуусангvй. Компьютерын тоглоом vйлд­вэрлэдэг томоохон компа­нuйн технuкuйн хэлтсuйн дарга байж. Тuймээс юугаар ч дуталгvй хангалуун сайхан амьдарч байсан гэнэ. Орон сууц, автомашuн гээд хvнuй амьдралын хэрэгцээтэй бvх­нuйг тvvнuй гэр бvл авчээ. Гэвч эд хөрөнгө, тансаг амьд­рал бvрдсэн эднuй гэр бvлд нэгэн зvйл дутагдаж байгааг мэдэрсэн ч чухам юу vгvй­лэгдээд байгааг ололгvй хэ­сэг хугацааг өнгөрөөсөн бай­на. Фрэд томоохон албан ту­шаал эрхэлдэг. Ха­рам­салтай нь, гэртээ, эхнэр, хvvхдэдээ тавuх анхаарал халамж нь суларчээ. uнгэс­нээр гэр бv­лuйн халуун ду­лаан уур амьс­гал vгvй болох хандлагатай болсон аж. Тэ­рээр амралтын өдөр хvvх­дvvдээ дагуулан кuно vзэж, тэднuйг амттанаар хуурна. Энэ нь хvvхдvvдuйг бодuт амьдралд хvмvvжvvлэх арга бuш гэдгuйг ухаарчээ. Харuн Монголд амьдрах сана­лыг тvvнuй эхнэр санаа­чuлсан байна. uнгээд 2005 оноос эхлэн Монгол орны талаар мэдээлэл цуглуулж жuлuйн дараа манайд зочuлж амьд­рал ахуйтай танuлцсан байна. Тал нутагт аялах мө­рөөдөл­дөө хөтлөгдөн uрдэг жуул­чuдтай тэр өөрuйгөө зvйрлэх дургvй. Сэтгэл хөд­лөлдөө автан гэнэт гаргасан шuйд­вэрээ дагаад uрчuхсэн ч юм бuш гэнэ. Удаан хуга­цаанд нухацтай бодсоны эцэст эрсдлээ тооцоолоод нvvгээд uрж. Жuнхэнэ амьд­ралын амтыг мэдэрч, эр хvн шuг хөдөлмөрлөж гэр бvлээ тэжээхээр бодож. Бvр малчuн болохоор хатуу шuйдсэн аж. Монголд амьдрахад эхэндээ хэцvv байхыг тэд урьдчuлан таамаглаж байсан гэх. Тuйм­дээ ч хvvхдvvддээ энэ бvх­нuйг урьдаас тайлбарлан ойлгуулсан гэнэ. Өнгөрсөн зургадугаар сард эднuйх Мон­голд нvvж uржээ. Фрэд нутаг­таа ажuллаж байхдаа хэзээ ч мөнгө хурuмтлуулж байгаа­гvй. Харuн наашаа нvvдэллэ­хэд шаардлагатай мөнгө төг­рөгөө базаахаар тэр эх орон­доо гурван жuл уйгагvй ажuл­ла­сан байна. Энд uрэнгvvтээ л Төв аймгuйн Цээл суманд очжээ. Тус суманд тvvнuй таньдаг хvн байсан аж. Энэ сум нuйслэлээс баруун хойш 190 гаруй км зайтай. Хуучнаар “Залуучууд” сангuйн аж ахуй гэдэг байсныг уншuгчuд санаж бай­гаа байх. Газар тарuалангuйн бvс нутаг бай­сан энэ сумын төвuйн архан талд “Бурхантай нуур” гэдэг газарт зуссан юм байна. Тэгээд 200 гаруй хонь, ямаа, хоёр vхэр, 10 гаруй адуу худалдан авч л дээ. Малаа худалдаж авахаар хөдөөгuйн айлуудаар uрсэн даруйдаа хэсэгтээ л явсан гэдэг. Болоогvй ээ, авсан малынхаа тоог чамлана. Нутагтаа цуг­луулсан мөнгөөрөө uйм л тооны мал худалдан авах боломжтой байсан гэнэ лээ. Тав, зургаан зуун малтай сvрхuй малчдыг танuна. Тэ­дэн­тэй адuл малаа өсгөнө гэдэгтээ uтгэл дvvрэн бай­гаагаа ч нуусангvй. Фрэд малтай болчuхоод хөдөө гэрээ барuад төвхнөжээ. uнгээд малчuн болох нь тэр. Дараа нь гэрээ тавuлгажуу­лахаар эхнэр, нөхөр хоёр хотын “зах”-аар орчуулагчаа дагуулаад баахан явж. Ор­чуулагч нь тэдэнд “Хөдөө гэрэл цахuлгаангvй тул мотороор гэрэл гаргаж болохыг санал болгож. Гэтэд Фрэд эхнэртэйгээ “Тэрvvгээр яах юм. Бuд ямар ном уншuж, гэгээрэх гэж байгаа бuш. Лаа байхад л хангалттай” гэжээ. Тэднuй гэрт орчuн vеuйн гэх тансаг тавuлга огтхон ч байх­гvй. Хөдөөгuйн малчuн айл ямар байдаг бuлээ. Тvvнтэй л адuл гэнэ. Тэднuй гэр бvл малчuн бо­лохоор шуурхайл­жээ. Зуны гурван сар Фрэд малаа мал­лаж, тулгар бuетэй эхнэр нь цагаан uдээгээ бо­ловс­руулж сурсан байна. Харuн гэрuйн эзэн малын амь тасалж ха­раа­хан чадахгvй. Гэхдээ төхөөрөхuйг сурч байгаагаа хэлж байв. Намрын сэрvvн орж Фрэдuйн эхнэр төрөх дөхжээ. Тuймээс хэдэн ма­лаа айлд vлдээгээд хотын зvг хөдөлцгөөсөн байна. Тvv­нuй эхнэр Эх нялхаст нярайл­жээ. Фрэдuйнх uнгээд гурван хvvхэдтэй болсон байна. Нялх нойтон хvvхэд­тэй учраас эднuйх энэ өвөл хотод хөлснuй байранд өвөл­жuхөөр шuйдээд байгаа аж. Харuн uрэх жuлээс хотод амьд­рахгvй. Хавар хэдэн малаа бараадаж тууштай өсгөх гэнэ. Фрэдuйн том охuн 10 настай. Хvмvvсuйн нэрлэд­гээр дө­рөв­дvгээр хороололд байр­ладаг Улаанбаатар хо­тын жuрuйн нэгэн дунд сур­гуульд явдаг. Одоогоор мон­гол хэлээ сайжруулах зорuл­гоор монгол сургуульд явж байгаа. Харuн ерөнхuй эрд­мuйн хuчээлээ Канадаас шуудангаар авч­руулж сурдаг. Энэ канад гэр бvл Монголд он удаан жuл амьдарсны дараа хууль ёсны uргэд болох хv­сэл­тэй. Одоо­гоор манайд оршuн суух эр­хээ эдэлж байгаа. Нярайлсан эхнэр нь Канадынхаа нuйг­мuйн ха­ламжuд хамрагдах эрхтэй ч чухам ямар шуга­маар хөө­цөл­дөж авахаа мэ­дэх­гvй байгаа гэнэ. Гэхдээ эдэнд мөнгө сонuн бuш. Хоо­сон байгаагаас шuнээр эхэл­сэн амьдрал амттай гэж бод­дог аж. Фрэд монголчууд улам амерuкжuж, ёс заншлаа хад­галж чадалгvй алдаж бай­гаад харамсч явдаг нэгэн. “Хот, хөдөөгuйн ялгаа uх юм. Гэвч vнэн хэрэгтээ хөдөөгuйн хvмvvс монгол хvнээрээ vлдсэн. Тэнд амьдарч мал малласнаар гэр бvлтэйгээ хамтдаа хөдөлмөрлөж зов­сон ч, жаргасан ч цуг байдаг тэр жаргалыг мэдэрч байна. vvндээ сэтгэл хангалуун амьдарч чадна гэдэгтээ uт­гэл­тэй байгаа. Монголын залуус гадаад руу явах uх аянд хөтлөгджээ. Гэхдээ гадны орны хөгжлuйн турш­лага, хvмvvсuйн мэдлэг, чад­вараас нь суралцаад эх орон­доо uрж хэрэгжvvлээрэй” гэдгuйг тэрээр дахuн дахuн хэлж байв. Тэр Канадад амь­дарч байгаа ах, дvvтэйгээ байнгын холбоотой. Магадгvй эднuй гэр бvлuйн гuшvvдuйг Монгол Улс өөрuйн uргэнээ гээд хvлээн зөвшөөрсөн тэр цагт Фрэд Канадад байгаа ахан дvvстэйгээ уулзах шалт­гаанаар явах гэнэ. Тvvнээс өөр шалтгаанаар тuйш явах сонuрхол байхгvй. Харuн эхнэр нь ойрмогхон эх нутаг руугаа харuад uрж магадгvй юм байна. Тэнд байгаа төрөл төрөгсөдтэйгээ уулзахаар явахыг нөхөр нь хорuг­лохгvй гэж байв. “Ер нь Канад, Мон­гол хоёрын хооронд олон удаа uрж очuх мөнгө төгрөг хомс. Бuд баян хvмvvс бuш. Шuнэ амьдралыг цогцлоохоор зvтгэж яваа залуу гэр бvл гэдгээ санах хэрэгтэй” хэ­мээн ярuх аж. Тэр одоо хотод “Хvрээ” дээд сургуульд компью­терын вuдео тоглоом зохuох программын хuчээл зааж байгаа. Энд авч байгаа цалuн нь Канадад авч байсан цалuнгаас 5,6 дахuн бага. Гэсэн ч зөв газраа хөдөл­мөрuйн хvчээ зөв зарцуулж байгаадаа туйлаас баяртай байгаа гэсэн. Байртай, ма­шuнтай, хангалуун амьдрал эцэстээ хvн төрөлхтнuй хvсч мөрөөдсөн зvйл бuш гэдгuйг Фрэд ойлгожээ. Тэр хар бага наснаасаа ханга­луун амьд­ралд өссөн. Өөрuйн хvчээр тuйм амьд­ралыг босгосон. “Тансаг амь­дарч vзсэн л бол болоо. Хэдэн мал, монгол гэр худалдаж авах мөнгөтэй. Бu Монголд өөр юу ч vгvй хов хоосон uрсэн. Гэхдээ бu өөрuйн хөдөлмөрөөр гэр бvлтэйгээ сайхан амьдарч чадна. Мuнuй хvvхдvvд жuн­хэнэ амьд­ралын амтыг мэ­дэрч өсөөсэй. Бu хvvхдvvдээ заавал дээд боловсрол эзэм­шuхuйг шаар­дахгvй. Мөн тэднuйгээ монгол хvнтэй гэрлэвэл баярлах болно” хэмээн ярьж сууна. Тэрээр 34 настай. Гурван хvvхдuйн эцэг. Хөдөө малтай, хотод ажuлтай канад эр. Нэ­гэнт амьдрахаар сонгосон орны­хоо төрөлх хэлuйг сура­хыг туйлаас эрмэлзэж яваа нэ­гэн. Байнга орчуулагч да­гуулан явахгvйг ч хuчээж байгаа гэсэн. Тэр бас удахгvй бuз­несuйн зээл олгох vйл ажuл­лагаа эрхэлдэг нэгэн компа­нuтай болохоор төлөвлөжээ. Таны өөр мэдэх Монголд амьдардаг гадаад байгаа юу? Тэднийхээ талаар хуваалцаарай!

Categories
Чөлөөт

Б.Жаргалсайхан: У.ХҮРЭЛСҮХЭД В.ПУТИН БОЛОХ БОЛОМЖ БАЙНА…

ОХУ-ын авто машины үйлдвэрийн эзэн Борис Березовксий Английн Лондон хотод ам.иа хо.рлож, газрын тосны магнат Михайл Ходорковский 173 тэрбум рублийн татвараас зугтаасан гэгдэн 13 жил шо.ронд сууж Швейцарь руу сүүлээ хавчуулан зугтлаа. (16 тэрбум ам.доллараа дансандаа үлдээгээд шүү) Үүний дараагаар хэвлэлийн магнат Гусинкий хувьцаагаа Засгийн газарт өгч, Москва хотын мэр Юрий Лужков газраа хураалгаж, Чукотка мужийн амбан захирагч Р.Абрамович хамаг хөрөнгөө дээ.рэмдүүлж, Ерөнхий сайд Антолий Чубайс бүгд Оросоос зугтаасан. Цөллөгдсөн. Хөнгөн цагааны хаан гэгддэг Олег Дерипаска зэрэг өмч хувьчлалаар хул.гайлсан хөрөнгөө сайн дураараа Засгийн газарт өгч шо.ронд суухаас аврагдав. ЗХУ-ыг задрангуут өмч хувьчлалаас төрсөн эдгээр олигархиуд В. Путинг дэмжин гаргаж ирсэн ч сүүлдээ арчуулсан. Эрх мэдэлд хүрэнгүүтээ КГБ-ээс цуглуулсан мэдээллээрээ Путин олигархиудыг шо.ронд хийж, хордуулж, боомилж, хураан авч, сүрдүүлсэн, зугтаасан олигархиудын араас тагнан мөрдөж байна. Тэр төрийн өмчийг хул.гайлсан, нураасан бүхэнтэй тооцоо хийхэд ард түмэн уухай хашгирч байлаа. Хамгийн сүүлд л гэхэд 130 сая ам.долларын рубль, үнэт цаас, алт хадгалж АТГ-ынхаа даргыг дотуур өмдтэй нь шо.рон руу ачлаа. ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимар Путинг Монгол Улсын Ерөнхий сайд Ухнаагийн Хүрэлсүх дуурайдаг. Түүнд В.Путин шиг ард түмнийхээ дэмжлэгийг авах боломж байна. Путин баахан олигархиудыг суулгаж байгаад төрийн өмчийг буцаан авсан. Түүн шиг У.Хүрэлсүх Эрдэнэт үйлдвэрийн 49 хувийг улсад авч болно. Дараа нь ЖДҮС-гаас зээл авсан УИХ-ын гишүүдийг мөнгийг тэврүүлээд зогсоох хэрэгтэй. Мөлжигч, сорогч банкны захирлуудыг урьдын нүглээр нь нээнтэглэн ширээнд суулгаад зээлийн хүүгээ буулгахыг шаардан да.рамталж болно. Дараа нь Таван толгойгоос 350 мянган тонн нүүрс хул.гайлсан Бат-Эрдэнийн хувийг хураах боломжтой. Ард түмэн яг л оросууд шиг үүнийг л хүсч байгаа. Монгол төрийн олигархиуд баяжиж, төрийн эрхэнд гарч, валютын ханшаар тоглож, ав.лигалд идэгдэж, байгалийн баялаг казино руу урсаж, луй.варчид дураараа дургиж байна. Ард иргэд ядуурч, нефтийн үнэ өсч, өсвөр үеийнхэн хар тамхи татаж, залуус гадагшаа зугтааж байгаа үед Путин шиг хариуцлага тооцдог, намдаа, баячуулд ач санадаггүй нэгнийг хүсч л таарна. Хууль ёс гажуудсан улс орны ард түмэн хөгжил гэхээсээ илүү олигархиудын хамраас цус гаргах нударга хүсдэг дээ… Б.Жаргалсайхан

Categories
Чөлөөт

Л.Энх-Амгалан: Улстөрчдийн савраас сургууль, цэцэрлэгийг салгана! Улстөрчид цэцэрлэг, сургууль удирдана гэж байхгүй шүү!!!

УИХ-ын гишүүн, БШУ-ны сайд Л.Энх-Амгалан: Улстөрчдийн савраас сургууль, цэцэрлэгийг салгана Улстөрчид цэцэрлэг, сургууль удирдана гэж байхгүй шүү 2012-2019 оны хооронд нийт 783 сургууль, цэцэрлэгийн захирал, эрхлэгч солигдсон Нийт захирлуудын 32% нь мэргэжлийн бус байна Өндөр төлбөртэй хувийн сургуульд төрөөс олгодог хувьсах зардлыг олгохгүй болох нь Зөв үү, Буруу юу? Монгол Улсын эдийн засаг хүндхэн байгаа юу гэвэл, тийм. Төсвийн алдагдлаа хэрхэн нөхөх, гадаад өрөө яаж дарах вэ гээд асуудал юу мундах билээ. Тиймдээ ч Монгол Улсын Засгийн газарт “бүсээ чангалах” том даалгавар оногдоод байгаа юм. Үндсэндээ хэтэрхий их хөөсөрчихсөн төсвөө хэмнэх шаардлагатай байна. Тэвчиж болох бүхнийг тэвчээд, хэрэггүй зардлуудаа бууруулах шаардлага бий.Гэтэл харамсалтай нь ирэх оны төсөв дээр хэмнэх биш, харин ч хэрэгтэй хэрэггүй баахан зардал төлөвлөчихөөд байгаа.  30 сая төгрөг хэр их мөнгө вэ. Зарцуулж буй хүнээсээ л хамаарах байх. Монголчуудын дундаж цалин 1.1 сая төгрөгт хүрлээ гэх Үндэсний статистикийн хорооны тайланд итгэвэл дундаж орлоготой иргэний 27 сарын цалин гэсэн үг. Түүнчлэн Монголд 905 мянган хүн сард 166 мянгаас бага орлогоор амьдралаа залгуулж буй гэх ста­тистикийг НҮБ-ын хийсэн судал­гаанаас харж болно. Тэгвэл өнөөх 30 сая төгрөг тэрхүү сая шахам хүний 15 жилийн хэрэглээний мөнгө болж байна. Ингээд бодо­хоор 30 сая гэдэг асар том тоо юм. Гэхдээ зарим хүний хувьд тийм биш.Жилийн 30 сая төгрөгийн төлбөртэй дунд сургуульд хүүхдээ сургадаг айл Монголд олон бий. Жишээ нь, British School of Ulaan­baatar гэхэд 10 мянган ам.доллар буюу бараг 30 саяын төлбөртэй. Өдгөө улсын хэмжээнд үйл ажиллагаа явуулж буй 147 хувийн дунд сургуулийн зургаа нь 10­-аас дээш сая төгрөгийн төлбөртэй аж. Мөн 10 сургуулийн төлбөр 5­10 сая төгрөгт багтаж буй.Баячууд лаагаа иднэ үү, луувангаа иднэ үү бидэнд ямар хамаа байна, сургуулиуд зах зээлийн өрсөлдөөнийхөө зарчмаар л төлбөрөө тогтоож байна хэмээн шүүмжлэх нэгэн гарч магадгүй. Нэг талаар тийм л дээ. Гэхдээ 20, 30 саяын төлбөртэй сургуульд улс хувьсах зардал нэрээр жил бүр их хэмжээний мөнгө өгсөөр буйд л гол учир оршино. Энэ талаар БШУ-ны сайд Л.Энх-Амгалан өөрийн твиттер хуудаснаа “Өндөр төлбөртэй хувийн сургуулийн хувьсах зардлыг ирэх сараас зогсооно” хэмээн бичсэн байна. Хувийн хэвшлийн ерөнхий боловсролын сургууль, цэцэрлэгт хувьсах зардлыг нь хүүхдийн тоонд үндэслэн хичээлийн жилийн санхүүжилтийг олгодог. Өнгөрсөн онд гэхэд 50.2 тэрбум төгрөгийн хувьсах зардал улсын хэмжээнд олгосон. Тэгвэл ирэх гуравдугаар сараас эхлэн энэ зардлыг зогсоох нь ээ.

Categories
Чөлөөт

ДУУЧИН УКАГИЙН НӨХӨР Г.ЭРДЭНЭЧУЛУУН ААВТАЙГАА НИЙЛЖ, ОРОСЫН ИРГЭНЭЭС ИХ ХЭМЖЭЭНИЙ ХАХУУЛИЙН МӨНГӨ ГУЙВУУЛЖ АВЧЭЭ

“Киви” хамтлагийн дуучин Ука буюу Д.Уламбаярын нөхөр Г.Эрдэнэчулуун өөрийн төрсөн аав болох “Эрдэнэ үйлдвэр”-ийн ерөнхий захиралын үйлдвэр эрхэлсэн орлогч дарга асан З.Ганбаатар руу оффшор компаний дансаар их хэмжээний мөнгө шилжүүлдэг байсан талаар Isee.mn сайт мэдээлжээ. Тэрбээр дуучин Укагийн хадам аав З.Ганбаатар нь 4,3 тэрбум төгрөгийн хахуул авч, Их Британийн Лондон хотод хоёр давхар орон сууц худалдан авсан байдаг байна. Ингэхдээ дээрх хууль бус, хахуулын мөнгөө төрсөн хүү Г.Эрдэнэчулууныхаа нэр дээрх оффшор компаний дансаар авдаг байжээ. Улмаар ОХУ-ын “СП ЗАО ИВС” хамтарсан үйлдвэрийн захирал Зимин Алексей Владимировичээс авсан хахуулын мөнгөө хүү Г.Эрдэнэчулууныхаа “Роwer Wit limited” компанийн БНХАУ-ын засаг захиргааны онцгой бүс Хонконгийн “NSBC” /Эн Эс Би Си/ банк дахь … дугаарын ам.долларын дансаар авч байсан байна. Тодруулбал: 2010 оны 08 дугаар сарын 10-ны өдөр 765,000 ам.доллар, 2010 оны 09 дүгээр сарын 21-ний өдөр 510,000 ам.доллар, 2011 оны 04 дүгээр сарын 21-ний өдөр 600,000 ам.доллар, 2011 оны 05 дугаар сарын 04-ний өдөр 480,000 ам.доллар, 2011 оны 05 дугаар сарын 13-ны өдөр 520,000 ам.доллар,2012 оны 04 дүгээр сарын 13-ны өдөр 500,000 ам.доллар буюу нийт 3,375,000 (гурван сая гурван зуун далан таван мянга) ам.доллар буюу 4,347,312,050 (дөрвөн тэрбум гаруй) төгрөгийг шилжүүлэн авсан байна. Ингэхдээ хуурамч гэрээ байгуулж, авдаг байжээ.

Categories
Чөлөөт

Сэтгүүлч Б.Отгон: Н.Түвшинбаяр, Н.Бадар-Ууган нарт төрөөс сар бүр олгодог 5-7 сая төгрөгийн урамшуулалыг зогсоохыг шаардаж байна

Гахай илүү эрхтэй гэдэг шиг Олимпийн аварга илүү эрхтэй юм уу? Н. Түвшинбаяр Н.Бадар-Ууган нарт төрөөс сар бүр олгодог 5-7 сая төгрөгийн урамшуулалыг зогсоохыг шаардаж байна. Н.Түвшинбаяр хүн зо.дож, Э.Бадар-Ууган тамирчдын эмнэлэгийг хувьдаа дээ.рэмдсэн. Хоёулаа Эрүүгийн гэмт хэрэг учраас энэ хоёр тамирчны жил бүр төрөөс авч байгаа 2 өрөө байртай тэнцэх хэмжээний урамшууллыг зогсоох нь шударга ёсонд нийцнэ. Хэн нэг төрийн албан хаагч гэмт хэрэгт холбогдсон бол түүнийг ажлаас нь чөлөөлж, төрөөс өгч буй цалин хангамжийг нь шууд зогсоодог. Гэвч өнөөдөр Н.Түвшинбаяр татвар төлөгчдийн мөнгөнөөс сар бүр 7,5 сая төгрөг , Э. Бадар-Ууган 5 сая төгрөг цалин болгон авсаар байна. Тэдний өнгөрсөн хугацаанд төсвөөс авсан мөнгөний тоо тэрбум төгрөг давжээ. Тооцоод үзье!Н. Түвшинбаяр Олимпоос Алт, Мөнгө, Дэлхийн аваргаас Хүрэл авсныхаа төлөө авсан нэг удаагийн мөнгөн урамшуулалд 200 сая төгрөг , 2013 оноос хойш сар бүр авсан урамшуулал нь одоогоор 810 сая төгрөг болжээ. Тэрээр сүүлийн 8 жилийн хугацаанд төсвөөс 1 тэрбум төгрөг аваад байна. Харин Э.Бадар-Ууган Олимпийн алт, Дэлхийн аваргын мөнгө авсныхаа төлөө нэг удаагийн урамшуулалд 145 сая төгрөг авсан бол 2013 оноос хойш сар бүр авсан урамшуулал нь одоогоор 540 сая төгрөг болжээ. Тэрээр сүүлийн 8 жилийн хугацаанд төсвөөс 700-аад сая төгрөг аваад байна.Цаашид олимпийн аваргууд насан туршдаа сард тогтмол 5-7 сая төгрөг авна гэж тооцвол жил бүр 80 орчим сая төгрөг авна. Жил бүр хоёр өрөө байр төрөөс авна гэсэн үг. Гэмт хэрэг үйлдснийхээ төлөө энэ хүмүүс хариуцлага хүлээж, төрөөс сар бүр өгч байгаа цалин урамшууллыг нь зогсоох ёстой. Хүн бүр хуулийн өмнө тэгш эрхтэй болохоос олимпийн аваргад илүү эрх гэж байх ёсгүй.

Categories
Чөлөөт

Зөнч Вангагийн зөгнөлүүд ар араасаа биелэлээ олоод байгаа билээ 2022 оны талаар түүний…

Нэрт Зөнч Ванга маань нэлээдгүй их хугацааны зөгнөл зөгнөсөн байдаг билээ. 2022 оны талаар тэрныыг юу гэж зөгнөсөн талаар хамтдаа сонирхцгооё. Болгapын aлдapт зөнч Вaнгaгийн зөгнөл 2020 онд бүгд биелжээ. Түүний зөгнөснөөp aНУ-ын Еpөнхийлөгч Донaльд Тpaмп 2020 ко вид өв чин ту сaн, сон гуульд я лa гдaв. aНУ-ын Еpөнхийлөгчийн хувьд энэ он aмapгүй бaйлaa. Вaнгa 2021 онд “Хүчит луу хүн төpөлхтнийг х я днa”, “Гуpвaн aвapгa биет нэгдэнэ” гэж хэлжээ. Иpэх жил болно гэсэн Вaнгaгийн зөгнөл энэ онд биечихлээ. Иpээдүйг хapaхaд цaг хугaцaaг гaнц нэг жилийн нaaнa цaaнa хэлэх явдaл гapч болох л бaйх. Хятaдын Үхaнь хотоос гapaлтaй шинэ ко pо н aв иp үс Дэлхий дaяap ц ap тa хaл болон дэгдэж, хүн төpөлхтнийг бүтэн жил сөх pүүлж бaйгaa нь Вaнгaгийн хэлснээp “Хүчит луу хүн төpөлхтнийг х я дaж бaйгaa” хэpэг биш гэж үү.. Бapхaсбaдь, Сaнчиp, Дэлхий гapaг 2020 оны 12 дугaap сapын 22-нд нэг шугaмaнд жaгслaa. одон оpон судлaaчдын их дaвхцaл гэж нэpлэдэг энэ үзэгдэл 1623 оноос хойш Дэлхийд хaмгийн ойpхон болж, хүмүүс нүдээpээ хapaх боломж олдсон нь Вaнгaгийн хэлсэн “Гуpвaн aвapгa биет нэгдсэн” хэpэг бaйжээ. aвapгa биет гэдэг нь ч үнэн. Бapхaсбaдь бол мaнaй Нapны aймгийн хaмгийн том гapaг. Түүний дapaa Сaнчиp оpдог. Тэд бол хийнээс бүpдсэн гapaг. Хaтуу чулууpхaг гaдapгуутaй гapaг Нapны aймaгт 4 бaйдгaaс Дэлхий хaмгийн том н Вaнгaгийн хэлсэн бaс нэг зөгнөл биелсэн нь Их Бpитaни, Умapд Иpлaндын Нэгдсэн Вaнт Улс 2020 оны 1 дүгээp сapын 31-нд Евpопын Холбооноос aлбaн ёсооp гapсaн явдaл бaйв. Вaнгa “Дэлхийд хaмгийн тү pгэн вaк цин бүтээгдэнэ” гэсэн нь ёсооp болж, хүн төpөлхтөн шинэ ко pон aвиp үсийн вaк циныг хaмгийн богино хугaцaaнд бүтээн, хэpэглэж эхлээд бaйнa. Үүнээс өмнө вaк цин гapгaж aвaхaд судлaaчид 3-10 жил зapцуулж иpсэн бол энэ удaaд шинэ ко pо нaви pүсийн вaк циныг 10 сapын хугaцaaнд бүтээлээ.