Categories
Чөлөөт

Инээж буй алтан Будда 🙏🏼 Аюулаас холдуулж, аз болон алт мөнгө дууддаг

Харсан даруйдаа #Шэйр хийхгүй бол 3 жилийн дотор үгүйрэн хоосрох нигууртай🙏🏼 Инээж буй алтан Будда 🙏🏼 Аюулаас холдуулж, аз болон алт мөнгө дууддаг “Иргэн баян бол улс баян” гэдэг. Энэ нь иргэн бүр эрх, үүргээ ухамсарлан, өөрийн амьдрал ахуйд эзэн болж чадвал улс орны хөгжил өөдрөг сайн байхыг өгүүлж буй хэрэг билээ. Мөнгө бол бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний төлбөрт төлж болох санхүүгийн хэрэгсэл. Мөнгө нь өөрийнхөө өртгөөр бусад барааны өртгийг илэрхийлж байдаг онцгой таваар. Өөрөөр хэлбэл, мөнгө нь ямар ч таваараар солигдож чадах хөрвөх чадвар сайтай арилжаа, гүйлгээний хэрэгсэл юм. Мөнгө бол амьдралын зорилго биш, харин зорилгод хүрэх хэрэгсэл юм. Мөнгийг байгаагаар нь хэрэглэдэггүй, харин та түүнийг ашиглан хэрэгцээтэй зүйлээ худалдаж авдаг. Энэ нь нийтэд хүлээн зөвшөөрөгдсөн үнэ цэнэтэй зүйлийг өөр нэг үнэ цэнэтэй зүйлээр солих боломжийг олгоно. Мөнгө нь зөөвөрлөхөд хялбар, тогтмол үнэ цэнэтэй, дахин ашиглах боломжтой, мөнгөн тэмдэгтийг хэдэн онд гүйлгээнд гаргаснаас үл хамааран ижил худалдан авах чадвартай, нийтээр хүлээн зөвшөөрсөн байх ёстой. Мөнгийг хүн өөрийн хичээл зүтгэл, уйгагүй хөдөлмөр, бүтээлч ажлын үр дүнд цалин хөлс, шагнал, төлбөр хэлбэрээр олохоос гадна хөрөнгө оруулалтаас ногдол ашиг, хүү хэлбэрээр олдог. Жишээ нь: Хадгаламжийн хүү, хувьцааны ногдол ашиг гэх мэт. Мөнгийг янз бүрийн зорилгоор хэрэглэж болно. Тухайлбал, мөнгийг бусдад зээлдүүлэх бусдаас зээлэх, төлбөр тооцоо хийх, хувьцаа бонд гэх мэт үнэт цаас болон үл хөдлөх хөрөнгө худалдаж авах гэх зэрэг маш олон янзаар ашиглаж болно. Орлого, түүнийг бүрдүүлэх боломж нөөц Та аль болох зарцуулснаасаа илүүг олох эсвэл олсноосоо багыг зарцуулах хэрэгтэй. Ингэснээр хуримтлал үүсгэх боломжтой. Орлого нь бараа бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж нийлүүлэх, үйлчилгээ үзүүлэх үйл ажиллагаанаас тухайн хугацаанд бий болсон мөнгөн хөрөнгө юм. Өөрөөр хэлбэл, хийж гүйцэтгэсэн ажлынхаа төлөө авч буй мөнгөний хэмжээ юм. Орлого нь биеийн болон оюуны хөдөлмөрийн үр дүнд бий болдог. Хувь хүн өөрт байгаа мөнгөө хадгалуулах эсвэл хөрөнгө оруулах шийдвэр гаргасны үр дүнд орлого олох боломж бүрддэг. МӨНГӨӨ ХЭРХЭН УДИРДАХ ВЭ? номоос хуулбарлав. Түрийвчинд тань мөнгө тогтохгүй байгаа бол та эдгээрийг хэрэгжүүлээд үзээрэй Түрийвчинд хүний зураг байлгах хэрэггүй – Учир нь ямар нэгэн зураг байх нь хэн нэгэнтэй заавал мөнгөө хуваалцаж,, эргээд чамайг боддоггүй хүмүүст мөнгөө алдах магадлалтай гэсэн утгыг илэрхийлдэг байна. Түрийвчинд зарааны үс байх ямар вэ? Мөн мөнгөөр өмд цамц хийвэл мөнгө дууддаг гэсэн. Энэ үнэн үү? -Зарааны үс байж болно. Учир нь зарааны үс хулгайгаас сайн хамгаалдаг байна. Зарааны үсийг хэтэвчиндээ хийх нь Орос Фэнг Шүй, Орос арга юм. Харин өмд цамцны хувьд Японы нэгэн үлгэрийн номон дээр хэтэвчиндээ хийсэн болгон нь үрждэг шидэт түрийвчний тухай үлгэрээс сэдэвлэж гаргасан хүмүүсийн яриа юм. Ямар түрийвч хамгийн сайн бэ? – Дуураймал биш, жинхэнэ арьсан түрийвч л хамгийн сайн түрийвч юм. Та бүхэн болж өгвөл олон тасалгаатай, олон нуглардаг хэтэвч битгий аваарай. Хэтэвч нь нэгэн төрлийн мөнгөний урсгалыг өөртөө чиглүүлж өгөх Инь энерги буюу усны энергийг өөртөө шингээж байдаг болохоор олон тасалгаанд энерги төөрөлдөж чухам аль эд баялагийн саванд мөнгийг татаж өгөх баримжаа нь алдагдаж төөрнө гэж үздэг байна Тиймээс цөөхөн тасалгаатай, эмх цэгцтэй, онгойлгоход хялбар, олон нуглардагүй түрийвч сонгоорой. – Хэн нэгний хуучин түрийвч хэрэглэж болохгүй. Учир нь таны орлого таных биш юм шиг байдал үүсэх болно. – Түрийвчэндээ хичнээн хайртай байсан ч гэсэн ойр дотны хүмүүс болон хүмүүсийн зураг хийж болохгүй. Учир нь тэдгээр хүмүүст та тусалж байгаа мэт цаад утгарааа харилцаагаа хөндийрүүлж, үл ойлголцож үүснэ. Мэдээж мөнгө санхүүтэй холбоотой шүү дээ. Маш сайн чанарын өөрийн гэсэн мөнгөр хэтэвч өөртөө худалдаж авах нь бат бөх санхүүгийн эх үүсвэртэй болж, олсон мөнгө чинь юм болно. Тиймээс манайхаан өөрийн дуртай, өөртөө таалагдсан хамгийн сайн түрийвч олж авах нь хамгийн түрүүнд хийх ёстой чухал зүйл чинь шүү. Өөрөө л хэрэглэх юм чинь хичнээн үнэтэй брэндийнх байсан ч гэсэн мөнгө битгий татаарай Хуучин түрийвчээ яагаад хаяж болохгүй вэ? – Түрийвч Мөнгө улаан өнгө болон байгалийн гаралтай материалд дуртай байдаг. Иймд та арьсан, улаан түрийвчийг сонгоорой. Түрийвчээ хоосон байлгаж огт болохгүй. Ядаж хэдхэн төгрөг үлдээж хэвших хэрэгтэй. Банкны баримт, НӨАТ-ийн баримт зэргээ мөнгөтэйгээ хамт хадгалж болохгүй. Түрийвчнийхээ тусгай хэсэг эсвэл цүнхнийхээ халаасанд хийж байгаарай. Түрийвчиндээ бохир төлбөрийн баримт, урагдсан цаас хийж болохгүй. Хуучирсан түрийвчээ хаяхын оронд хадгалаарай. Энэ нь их хэмжээний аз авчрахаас гадна, орлогын үүдийг нээдэг. Мөнгөнийхөө толгойг зөв харуулж хийх хэрэгтэй. Та болж өгвөл түрийвчиндээ мөнгөнөөс өөр зүйл хадгалах гэсний хэрэггүй. Түрийвчин дэх мөнгөө бусдад харуулах нь эд баялагаа алдах үндэс болдог.- Гудамж талбай болон сургууль Гудамжинд явж байхад замд тань мөнгө таарвал шууд аваарай. Энэ нь 10 төгрөг, 20 төгрөг байна уу? огт хамаагүй бөгөөд шууд л авах хэрэгтэй. Учир нь хөл доор байгаа мөнгийг орхиж явснаар мөнгөний заяа гомддог аж. Замын уулзвар дээр тогтсон мөнгөнд хүрч болохгүй хэмээдэг. Энэхүү мөнгийг авснаар эрүүл мэндээр хохирч, илүү их мөнгө зарлагадах хэрэг гардаг байна. Зөөгчид цайны мөнгө гар таталгүй өгч байгаарай. Учир нь таны өгсөн мөнгө эргээд гурав дахин үржигдэж ирэх болно.- Гэртээ Хоолны ширээ нь идээ будаа тавьдаг, нэг ёсондоо хүндэтгэлийн бэлэг тэмдэг билээ. Харин үүн дээр суухыг хориглодог бөгөөд өрөнд орно хэмээн үздэг байна.Та гэртээ их хэмжээний мөнгөтэй ирвэл хэдхэн төгрөг авч, хоолны ширээний бүтээлгэн доор хийгээрэй. Ингэснээр мөнгө арвижихийн бэлэгдэл хэмээдэг аж. Мөнгөтэй түрийвчээ хоолны ширээ болон орон дээр тавьж болохгүй. Таны гэрт нэг шүүр байх ёстойг анхаараарай. Эс бөгөөс гарлагын үүд нээгддэг байна. Задгай мөнгийг энд тэнд тарааж, хаяж болохгүй. Үүний оронд мөнгөний гахайнд цуглуулж, түрүүвчиндээ хадгалах хэрэгтэй. Гэртээ хадгалж байгаа мөнгөө тогтмол тоолж, дутсан, өссөн эсэхийг шалгаж байгаарай. Та мөнгө цуглуулж эхлэхээсээ өмнө юунд хэрэглэх гэж байгаа зорилгоо тодорхойлох ёстой. Мөн бороотой өдөр мөнгө хурааж эхлэхэд тохиромжгүй байдаг. Аалз нь их мөнгө, баялагийн бэлэг тэмдэг билээ. Та хаа нэгтээ аалз харвал алахын оронд явах замыг нь чөлөөлж өгөөрэй. Гэртээ шүгэлдэх нь гарлагын үүд хаалгыг нээж, орлогын үүдийг хаадаг байна.Бусдаас талх болон давс гуйж болохгүй. Энэ нь гэрээс тань хамаг баялаг, эд хөрөнгийг тань үлдэн хөөх аюултай. Нар жаргасны дараа хогоо гаргаж асгах нь хөрөнгө мөнгөө гаргаж байгаагаас өөрцгүй хэрэг юм. Мөнгөтэй цүнхээ газар тавьж болохгүй. Энэ нь мөнгөний заяаг хариулдаг гэж үздэг байна. Хутгаа талханд зоолттой орхих нь өрөнд оруулдаг. Үр тариаг гаргаж хаяснаар санхүүгийн асуудалтай тулгарч мэднэ. Цонхоороо хог битгий хаяарай. Энэ нь хамаг мөнгөө гаргаж хаяж байгаагаас өөрцгүй хэрэг юм. Аквариум нь мөнгө дууддаг байна. Гэхдээ аквариумын ус үргэлж цэвэрхэн байх ёстой. – Нийтлэг зүйлс мөнгө гуйж суугаа хүнд хандив өгөхдөө нүд рүү нь харж болохгүй. Цамц, өмд болон куртикний тань халаас урагдсан бол заавал оёорой. Үнэтэй эдлэл зүүснээр мөнгө орж ирдэг. Үсээ өөрөө тайрч болохгүй. Ингэснээр өөрөө мөнгөний эх үүсвэрээ тасалж хаяж байгаагаас өөрцгүй хэрэг юм. Зүүн алга загтнавал мөнгө орж ирнэ, баруун алга загтнавал мөнгө үрэгдэнэ гэж үздэг. Цагдаа эсвэл гал сөнөөгчтэй таарвал мөнгө үрэгдэнэ, жирэмсэн эмэгтэйтэй таарвал мөнгө үржихийн бэлэг тэмдэг болдог. Өөрөөсөө илүү мөнгөтэй хүмүүст атаархах хэрэггүй.

Categories
Чөлөөт

Монгол телевизэд уурын зуухны галчын ажлаас халагдан Дэлгэцэнд дүрээ мөнхөлсөн Бадрал буюу Би чамд хайртай киноны Баяраа…

Үсэндээ цэцэглэсэн цагаахан туузаа авч, гомдлын нулимсаа чимээгүйхэн залгидаг 8б-ийн ангийн дарга Үрлээ. Ангийнхан нь сургуулиа төгсч, баярлаж, хөөрч байхад тэр л ганцхан сэтгэлдээ шархтай, доголон нулимстай үлддэг. “Би чамд хайртай” киноны кадр бүр нь хүүхэд насны гэнэн томоогүй зан, 80-аад оны хүүхдүүдийн үерхэл нөхөрлөлийн тухай өгүүлдэг.Тиймээс одоо хүртэл үзэгчид энэ кинонд хайртай. Үрлээг өрөвдөж, Баярааг үзэн ядаж, Дэлгэрийг магтаад л.Дуртай киноныхоо гол дүрийн баатарыг энэ удаа “Дэлгэцийн танил” булангийнхаа зочноор урив. Гэхдээ гэнэн цагаахан зангаасаа болж, хайртай хүндээ хаягддаг Үрлээ биш. Харин үймээний эзэн, онгироо, сагсуу Баяраатай уулзахаар очсон юм. Цэх шулуун мөр, өтгөн хар хөмсөг, гал цогтой нүдийг нь төсөөлсөөр хаалгыг нь тогшлоо. Түүний үсэнд үл ялиг буурал суужээ. Харин өнөөх цовоо цолгин дуу нь хэвээрээ байна.“Дэлгэцийн танил” булангийн зочин “Би чамд хайртай” киноны Баяраа буюу Нямдаваагийн Бадрал.ГАЛЧААС ЖҮЖИГЧИН БОЛСОН ЗАМНАЛ Түүнтэй ярилцахад 29 жилийн өмнөх кино зургийн талбай, түүхээр аялах шиг мэдрэмж төрсөн. Н.Бадралын цэл залуухан 20 нас энэ кинонд мөнхөрсөн юм.Түүний дурсамжаа ярих бүртээ хөөрч, сэтгэл нь догдолж байгаа нь нүднийх нь харцнаас мэдэрч болохоор. Харин Дэлгэрт тоглосон хөгжимчин Л.Эрдэнэбаяр агсныг дурсахдаа хоолойных нь өнгө чичирч, нүдэнд нь нулимс цийлэгнэж байсан. “Би чамд хайртай” киног найруулагч Б.Балжинням 1985 онд бүтээсэн. Кино хүүхэд, залуусын хайр сэтгэлийн тухай өгүүлж, тэдэнд сургамж болох зорилготой. Гэвч тухайн үеийн үзэл сурталд нийцэхгүй, 10 жилийн сурагчдад буруу үлгэр дуурайлал өгнө гэж үзээд, яамны зүгээс гаргахгүй гэсэн шийдвэр гарсан удаатай. Харин Э.Оюун багш киног дэлгэцэнд гаргахад хү.чтэй нөлөөлсөн ажээ. Харин Н.Бадрал тухайн үед Монгол телевизэд уурын зуухны галч байв. Нэг өдөр түүнийг ажлаас нь халах тушаал гарчихаж. Ямар ч буруу зүйл хийгээгүй тэрээр даргынхаа өрөөнд ороод “Би гэм хийгээгүй шүү дээ” гээд гэнэт уйлчихсан гэнэ. 1980-аад оны залууст ажлаасаа халагдана, ажилгүй сууна гэдэг байж болохгүй асуудал. Харин Жаргал дарга нь түүнийг Кино нэгтгэлийн жүжигчин болгохоор шилжүүлсэн нь энэ байжээ. Ийнхүү Н.Бадрал “Би чамд хайртай” киноны Баяраагийн дүрээр жүжигчин болох анхны гараагаа эхэлсэн түүхтэй. Түүний өвөө нь мөн л урлагийн хүн байсан. Хэдийгээр Н.Бадрал хөлд орох наснаасаа Монгол кино нэгтгэлийн байранд тоглож өссөн ч гол дүрийн жүжигчин болоод тэр босгыг алхахад бас өөр сэтгэгдэл төрж, “сүрддэг” юм билээ гэж дурсав.БАЯРААГИЙН АНХНЫ ҮНСЭЛТ ҮРЛЭЭ Баяраагийн дүрийг Н.Бадралд “амлачихсан” байсан гэж тэрээр ярьсан юм. Учир нь найруулагч эхнээсээ л дүрээ бодохдоо түүнийг төсөөлчихсөн. Тиймээс Н.Бадралтай хэдэн хүн дүрийн төлөө өрсөлдөж, ямар тэмцэл болсныг сайн мэдэхгүй гэсэн. Харин анхны проб нь өлгүүрийн хажууд Үрлээтэй үнсэлцдэг хэсэг гэнэ. Тухайн үеийн хүүхдүүд хайр сэтгэлийн асуудлаа нууцалдаг байсан учир охин үнсч, кино зураг авахуулна гэдэг амаргүй даваа байсан нь мэдээж. Хамаг биеийнх нь хөлс цутгаж, хөл нь чичрээд л. Энэ үед Б.Балжинням найруулагч түүнийг “Өдий том болчихоод охин үнсэж үзээгүй юмуу” гэж загнаж байсан гэнэ. Анх кино багийнхантайгаа танилцахад “Би Үрлээ байна” гэсээр цовоо дуутай бүсгүй орж ирсэн нь жүжигчин С.Пүрэвмаа. Харин үг дуу цөөтэй залуу хажууд нь сууж байсан нь Дэлгэрт тоглосон Л.Эрдэнэбаяр ажээ. Үе тэнгийн залуус нэг кинонд гол дүр бүтээх болж, зохиолтойгоо танилцсанаар киноны анхны мотор дуугарчээ. Н.Бадралын хамгийн хэцүү, сэтгэл догдлуулсан зураг авалт нь анхны проб өгсөн өнөөх үнсэлцдэг хэсэг байжээ. Ээжийнхээ хайранд эрхэлж, ээждээ л үнсүүлж явсан хүү ийнхүү анхны үнсэлтээ кино зураг авалтын үеэр Хүүхэлдэйн театрын хөөрхөн бүсгүй С.Пүрэвмаад алджээ. Зураг авалтын хугацаанд зөвхөн кинонд тоглохоос гадна гол дүрийн жүжигчдийн дунд үнэнч нөхөрлөл, бие биенээ шохоорхох нууцхан сэтгэлийн гал дүрэлзэж эхэлсэн байна. Энэ үеэс Баяраа, Дэлгэр хоёр дотно нөхөрлөжээ. Хамтдаа зохиолоо уншиж, киногоо хэрхэн гоё болгох, Үрлээг яаж нөхөрсөгөөр шоглох тухай хөгжилтэй төлөвлөгөө боловсруулдаг болсон гэнэ. Мөн зураг авалтын үед бие биедээ туслаж, санал бодлоо солилцоно. Кинонд зөвхөн гол дүрүүдээс гадна нэг ангийнхны тухай өгүүлдэг. Жүжигчин Н.Бадрал тэдгээр найзуудтайгаа одоо ч мэндийн зөрөөтэй явдаг гэнэ. Ангийн дарга Туяахүү нь Швейцарьт амьдардаг ажээ. Жүжигчин Н.Бадралын дурсамж бүрт Дэлгэр найз нь хамгийн том орон зайг эзлэх юм. Тэрээр “Кино дууссаны дараа би Дэлгэрээс найз нь Баяраа шиг муу хүн юм болов уу” гэж асуухад “Миний найз Баяраагаас тэс өөр, сайн хүн шүү дээ” гэж хэлж билээ. “Би тэр үгийг нь хэзээ ч мартдаггүй” гэж дурссан юм. Дэлгэр кинонд гардаг шигээ үг дуу цөөтэй, даруухан хөвгүүн байжээ. Харин Баяраатайгаа нийлэхээрээ хааяа дэггүйтддэг ч их ухаантай төлөв даруухан хүү байсан тухай тэрээр дурсав.С.ПҮРЭВМААГИЙН ГАРААС АТГААД ЯВАХАД ХӨЛ НЬ ЧИЧИРЧ БАЙВ Хайр сэтгэл хаанаас ч юм нисээд ирдэг. Хэн нэгнийг онцолж, ялгавар ханддаггүй. Харин тэр хайраа хүндэлж, дээдэлж явах ухааныг 1980-аад оны залуус илүү мэддэг байсан ч юм шиг . Үүнийг кинонд Дэлгэрийн дүр тодотгож өгдөг юм. Тэр Үрлээг хайрлаж, өмөөрч, түүний төлөө бүхнийг орхидог. Харин түүний эсрэг дүр нь Баяраа. Чинээлэг айлын, эрх хүү Баяраа гэнэн цайлган бүсгүйн сэтгэлээр тоглодог. Харин тухайн үеийн нийгэмд залуусын хайр сэтгэл харьцангуй нууц, хүүхдүүд бие биеээсээ ичдэг байсан тухай дугаарын зочин онцолсон юм. Одоогийн хүүхдүүдтэй адилхан гудамжинд, ахмад настны хажууд үнсэлцэх зориг, ухамсар бидэнд байсангүй гэж тэрээр ярьж байна лээ. Эмэгтэй хүүхдийн уруулд битгий хэл гарт нь гар шүргэхэд хамаг бие нь бадайрч, нүүр нь улайдаг байсан нийгэмд жүжигчин Н.Бадралын залуу нас өнгөрчээ. Анх С.Пүрэвмааг хөтлөөд явахад хөл нь чичирээд, сандарч байсан хөгжилтэй дурсамж түүнд бий. Харин зураг авалтгүй үед шоглочихдог хэрнээ хайр сэтгэлтэй хэсгийн зургийг авахаар биеэ бариад хэрэндээ ичдэг байж. Энэ зан нь тэдний хүмүүжлээс эхтэй гэнэ. Эцэг эх нь ахмад хүнээс үг сонс, бусдаас ичиж сур гэж захидаг байжээ. “Би чамд хайртай” киног Хорооллын эцэст байх ерөнхий боловсролын сургуульд зургийг нь авсан. Дэлгэрийн гүйдэг хэсэгт тэр хавийн дүр төрх тод харагддаг даа. Кинонд Баяраагийн мотоцикльтэй онхолддог хэсэг гардаг. Тухайн үед Н.Бадрал мотоцикль унаж чаддаггүй байсан учир түүнийг тусгай сургалтад суулгажээ. Харин эрхүүлж, үргэлж өмөөрдөг аавынх нь дүрд тоглосон З.Жарантав гуайг одоо ч тэрээр “Ааваа” гэж дууддаг гэнэ. Энэ тухайгаа тэрээр “Аав минь тэнгэрийн оронд байгаа ч би ааваа гэж дуудах хүнтэйдээ баярладаг. Хааяа аавтайгаа тааралдахаар эрхэлнэ, тоглоно. З.Жарантав гуай ч намайг өөрийн хүү шигээ хайрладаг юм” гэж дурслаа. Кино зураг дууссанаас хойш кино группийнхэн бүгдээрээ уулзсан удаа байхгүй гэнэ.“БИ ЧАМД ХАЙРТАЙ-2”-Т ИЛҮҮ ТОГЛОХЫГ ХИЧЭЭСЭН Одоогоос дөрвөн жилийн өмнө “Би чамд хайртай” киноны хоёрдугаар анги үзэгчдийн хүртээл бол­сон. Олон хүний сэтгэлд хүлээлт үүсгэж, магтаал, шүүмжлэлийг дагуулсан тэр бүтээл Үрлээ, Баяраа хоёрыг дахин уулзуулжээ. Н.Бадралын хувьд энэ үе амьдралынх нь нандин дурсамжийн нэг. Учир нь гэнэн томоогүй насандаа эргээд очсон юм шиг, багын найз С.Пүрэвмаатайгаа хуучны дурсамжаа ярилцаж, дахин хамтарч тоглох сайхан байсан гэнэ. Анх 1985 онд “Би чамд хайртай” кино үзэгчдийн хүртээл болоход Дэлгэр, Үрлээ хоёрт захиа их ирдэг байжээ. Харин Баяраад ганцхан захиа ирсэн нь анчин бүсгүйгээс иржээ. Түүнээс “Баяраа та хоёрт адилхан зүйл байсан уу” гэж асуухад “Би найзынхаа хэлснээр Баяраагаас тэс өөр хүн” гэсэн товчхон хариултыг өглөө. Кино зураг авалтын дараа Үрлээ, Баяраа хоёрыг хайр сэтгэлийн холбоотой гэсэн яриа дэгдэж байжээ. Энэ тухай түүнээс асуухад “Бид бага залуу байсан. Гэнэн шохоорхол байсан уу гэхээс хайр сэтгэл байгаагүй” гэж хариулсан юм.ҮРЛЭЭ ТҮҮНТЭЙ ОЙРХОН АМЬДАРДАГ Биднийг ийн ярилцах зуур жүжигчин Н.Бадрал байн байн цонхоороо харах нь найз С.Пүрэвмаа нь өөдөөс нь харсан байранд амьдардаг юм байна. Тэд үргэлж тааралддаг гэнэ. Хааяа цонхон дээр гараад зогсохоор С.Пүрэвмаа тагтан дээрээ гараад зогсчихсон байгаа нь харагддаг гээд тэрээр инээмсэглэсэн. Тэрээр манай сониноор дамжуулаад найзаасаа уучлалт гуйхыг хүссэн юм. Кино зураг авалтын үед тоймжиргүй хэлсэн үгийнхээ өмнөөс тэрээр гэнэн томоогүй, сурагчийн формтой Үрлээгээсээ уучлалт гуйсан. Магадгүй тэр ямар үг байсныг жүжигчин С.Пүрэвмаа л сайн мэдэх байх. Яагаад ч юм Н.Бадралаас “тэр нь ямар үг вэ” гэж асууж чадсангүй ээ. Учир нь киноны нандин дурсамж, нууц болоод үлдэг гэж бодсоных юм. Дэггүй зан хөдлөөд түүнээс “Та С.Пүрэвмаатай суучихгүй яасан юм бэ” гээд асуучихав. Дугаарын зочин маань хэсэг бодолхийлээд “Миний найз одоо сайхан гэр бүлтэй, үр хүүхэдтэй болоод, жаргалтай амьдарч байгаа. Би түүнтэй Н.Бадралын хувиар биш Баяраагийнхаа хувиар л уулздаг юм” гэв.  Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

Categories
Чөлөөт

Р.Эмүжин: МАН энэ залуугаа чөлөөлж, төрөө эзэнтэй, түмнээ галтай болгоно уу

Хөшөө бариулж чадахгүй байж хөршийн арга олно гэж юу байхав дээ За одоо энэ хүүхдээ яадаг юм байгаа юм? Буруу эрхэлсэн хүүхэд буурлуудынхаа мөнгөөр шоудаад цайны сүүгүй суулгаж байдаг даа. Яг л тийм юм болоод байна. Энэ мэтийн бацаануудын рейтингийг тогтмол барих гэж пиарчид нь сар бүр ямар нэгэн дайсан сүртэй гэгч бодож олно, тэгээд түүнтэйгээ тэмцэлдүүлнэ. Тэмцэгч энэ тэр гэсэн нэр сүр дагалдуулна. Сүртэй зурагтай сүржин мэдэгдлүүд үйлдвэрлэнэ. Тэгээд улс орны амьдрал өөдөлдөг бол хамаа алга. Тэмцэгч, Волтрон, Пороро, Супермэн гээд ямар ч нэр өгч, яаж ч рекламдсан яахав зүгээр. Ганц хөшөө гайгүй бариулчихаж чадахгүй, бантахдаа нураагаад ачуулж байгаа хүн хоёр хөршийн аргыг олоод хойд урдаас бараа таслахгүй залгуулна гэж юу байхав дээ.Дээр нь хамгийн ойрын хоёр хөрштэйгээ Монгол Улсыг төлөөлөн мөр тэнцүү, тэргүүн чацуу ярилцаж чадах хүнийг Ерөнхий сайдаар сонгож баймаар юм байна. Путин, Си Зин Пин хоёр голох нь аргагүй, гол гаргахаас өөрцгүй л дээ. Тоож дуугарахгүй том загнахаа ч мэдэхийн сайнаар мэдэж байгаа. Амьдралын үнэнтэй аргагүй нүүр тулна гэдэг чинь энэ шүү дээ. Хүнд бас чадал хүрэхгүй юм гэж яах аргагүй байдаг юм. Чадал хүрэхгүй ажилд нь чангааж хүлээд байна гэхээр эрх баригч МАН энэ хүүхдээ нэг талаар эвгүй хү.чирхийлээд байгаа хэрэг юм л даа. Өө тэгээд хаанаас ч хамаагүй үндэсний дайсан гээч юмыг үтэр түргэн ургуулна. Оюун-Эрдэнийн хувьд энэ үг бүүр эх утгаа а.лдсан. Андлалын хөшөөг эсэргүүцсэн хүн үндэсний дайсан, цалин нэмүүлэхийг шаардсан эмч сувилагчид бас л үндэсний дайсны үгээр хөдөлсөн болж хувирсан. Одоо чадахгүй байгаа ажлыг нь чадал заагаад хэлээд шүүмжилсэн бүх хүн нөгөө л үндэсний дайсан. Урвагчдын сүүлчийн орогнох байр нь үндэсний үзэл гэдэг үгийг утгаар нь урагшлуулж яваа хүн дээ.Хөшөөгөө нурааснаараа өөрөө үндэсний дайсан болж таарсан. Мафитай тэмцэнэ л гэсэн, өөрөө нам дамжсан мафийн тогтолцоог дэмжсээр явааг зөвлөхөөс нь харж болно. Ганц хөшөө юу ч биш, ажлын цагаа хуваарилж чаддаг юм уу, энэ хүн чинь? Шатахуун импортлогчдыг Орос руу өчигдөр ногоон паспорт гаргаж өгөөд өглөөхөн мордуулчихаад, Дарханы замд тоос шороондоо тортойж явах зуур нь эргүүлээд уулзалтанд дуудчихаж байгаа юм. Өнөө хэд нь буцаад наашаа, бухимдлаа үүрч, толгойгоо сэгсэрсээр, 11:00 цагт амжиж ирэх гээд аргаа барж явна л гэнэ дээ. Дээр нь нөгөө уулзалтандаа хэвлэлийнхнийг бас дуудчихсан. Зүгээр л шоу тэгэх үү. Камерийн өмнө загнаж, үүрэг даалгавар өгсөн болж од болох гэж байгаа юм байх аа. За одоо энэ бухын хүзүүнээс хатуу, бусдын шашны пастор хүнээ яадаг юм байгаа юм? МАН энэ залуугаа чөлөөлж, төрөө эзэнтэй, түмнээ галтай болгоно уу. Удирдах хүнгүй улдаад суучихсан юм бол томоохон татвар төлөгчид, улс төрийн бусад хүчнүүдийн төлөөлөлтэй хамтран шавраас татаж гаргах шалгуур өндөртэй баг байгуулна уу? Яадаг ч байсан энэ улс орон эзэнтэй болгож өг!

Categories
Чөлөөт

Ш.Чимэдцэеэ: Түвшинжаргал “Би Чимэдцэеэтэй суугаагүй ээ, хөрөнгөжих гэж ирсэн юм” гэсэн бичиг хавтаст хэрэг дотор байна

БУРХАН НАС ХАЙРЛАЖ, ЧӨТГӨР ЧӨЛӨӨ ӨГЧ БИД ХОЁР САЙХАН АМЬДАРЛАА” ГЭЖ ХЭЛЖ БАЙСАН ДАА -Дуу, дуучин хоёр нутгаа дуурайж төрнө гэсэн эртний ерөөлтэй үг буй. Ярилцлагаа таны өсөж төрсөн нутаг усны тань хууч яриагаар эхлүүлье? -Би Сүхбаатар аймгийн Уулбаян сумын Хоолой гэдэг газар төрсөн хүн дээ. Зуны сайхан дэлгэр цагт Хоолойдоо очиж дуулна. Дуулахаар соно гэж сайхан амьтан хураад ирнэ. Өнгө, өнгийн соно олноороо цуглах ямар гоё гэж бодно. Дуулсны дараа яваад өгдөг. Би тэгээд боддог юм. Энэ газар төрөөгүй байсан бол би ийм анзааны дуучин болох байсан болов уу гэж. Хүй цөглөсөн нутаг, хүн хоёр хоорондоо яахын аргагүй холбоотой юм даа.-“Тэнгэр ээж минь өршөө” гэсэн таны тарни мэт дуу байдаг. Энэ дуугаа та ээждээ зориулж бүтээсэн гэдэг. Ээжийнхээ тухай дурсан яриач? -Миний ээж хөдөөний малчин хүн шүү дээ. Тийм боловч олон түмэндээ ихээ танигдсан нэгэн байжээ. “Урдуур гарсныг ундаалж, хойгуур гарсныг хооллодог” нутаг орондоо ааш зан сайтайгаараа гойд танигдсан хүн байлаа. Мөн царай зүсний хувьд гайхалтай үзсгэлэнтэй хүн байв. Миний дэргэд ёстой хүүхэн шиг хүүхэн байсан гэдгийг гоцолж хэлмээр санагддаг. Одоо үед хүүхнүүдийг мисс энэ тэр гэж өргөмжлөх юм. Миний ээжийг сайхан өргөн ташаатай хүүхэн гэж ярьдаг байсан. Тэр үеийн л хэллэг байж л дээ. Одоогоор бол нарийн тайлтай, нүд хөмсөг болсон, инээд алдсан, харахад хачин сайхан эмэгтэй байв.Сайхан дуулна биз? -Малчин хүнд л байдаг онцгой нэг ур чадвар бол малаа урьж дуудах эгшиглэнт аяс билээ. Миний ээж хонь тойглох, үнээ өөвлөх, хурга ишиг хоолбойлох, тугал гүүргийлэхдээ гойд нэгэн байсан. Энэ бүгд тэр хүнийг хэр сайхан хоолойтойг шалгаж байгаа шалгуур шүү дээ. Манайх хоньтой бригадын айл байлаа. Ээж минь хаваржин хонь тойглоно. Тойглосон хонь хурга бүр нь эх, үр болно. Сайхан хоолойн хүч, гайхамшиг гэж аугаа юм даа. Малын зүрх, тархинд тэр л уянгыг ойлгуулж чадаж байна гэдэг гойд зүйл байгаа биз. Тайзан дээр ээж минь гарч дуулж байсангүй ээ. Арван гурван хүүхэд төрүүлж өсгөжээ, ээж минь. Бид ар өврөөс нь зүүгдсээр байгаад л насыг нь элээсэн дээ хөөрхий. Хааяадаа ээжийгээ бодохоор өрөвдөж л байдаг юм. Тэглээ гээд яахав. Намайг өдий зэргийн төрүүлсэнд нь хачиншүү их баярлаж явдаг даа.-Таны аав лам хүн байсан гэдэг. Үнэн үү?-Миний төрсөн аав бол лам хүн байсан. Манай нутагт Хурдан даяанчын хийд гэж байсан, одоо ч туурь нь бий. Аав таван настайдаа тэр хийдэд шавилан сууж, 1930-аад оны хэлмэгдүүлэлтийн үеэр лам хар байхын эцэсгүй болж, цэрэгт явсан байдаг. Ирээд манай ээжтэй суусан юм байна лээ. Хүний л амвдрал хойно хоёр тийш болж, ээж минь миний дүү нарын аавтай суусан. Олон сайхан үр хүүхэдтэй болсон. Дүү нарын маань аав сайхан хүн байсаан. Томоотой, нуруутай, манай ээжээс нэлээн дүү. Гэхдээ дүү гэж ялгагдахааргүй буурь суурьтай хүн байсан. Сүүлд дүү нарын маань аав “Бурхан нас хайрлаж, чөтгөр чөлөө өгч бид хоёр сайхан амьдарлаа” гэж хэлж байсан даа. Үгүй мөн сайхан үгээ. Ер нь эргээд бодож байхад “Сайхан байхын шагнал ч гэж байдаг, сайхан байхын зовлон ч гэж байдаг юм боловуу даа хорвоо” гэж боддог юм. Миний ээжийн шагнал бол тэр хүн байсан даа, сайхан ч амьдарсан. -Сайхан байхын зовлон гэдэг нь…Өө яахавдээ, одоо бол өөр. Миний ээжийг залуу байхад үлгэр домог шиг л юм болдог байлаа. Наадам болно. Тэгэхэд миний ээжийн нэрийг хэлээд “За өнөөх чинь наадамд ирсэн л байгаа даа. Тэр хүүхнийг л харна” гэж нутгийнхан нь ярьдаг байж. Зүгээр л тийм сайхан хүүхнийг харснаар наадам үзсэний хэрэг гарах нь байна шүү дээ.Тал нутагт таны тухай цагтаа “Морьтой явсан нь бууж, явган явсан нь сууж хардаг байсан” гэх яриа байдаг байсан юм билээ? -Инээв. “Морьтой хүн бууж хармаар, явган хүн сууж хармаар тийм сайхан хүн” гэдэг ардын үг байдаг. Яахав, тэр үгийг л оруулаад ярьж байхгүй юу. Надад зориулсан бус эрт дээр үеийн л ийм үг байсан. Би ч нэг их сайхан амьтан бишээ, ээжийнхээ дэргэд бол юу ч биш. Ер нь одоо үед суурин газар сайхан байна гэдэг бол өөр хэрэг. Тэгэхэд малчин хүн сайхан төрхөө хадгална гэдэг заяагдмал юм даа. “Сайн явах санааных, сайхан төрөх заяаных гэдэг” үгтэй шүү дээ. Сайхан төрөхөд нүдний хор орох гэмтэй. Цагаан хэл ам гэж хараасаа илүү юм болох юм байна шүү дээ. Тэрийг нь даах, даахгүй гэж бас байна. Би өөрийгөө хэлээд байгаа юм биш шүү. Ер нь амьдрал тийм байх магадлалтай. Сайхан төрөхөд таарсан зовлон байдаг байх гэж боддог юм. МАНЬ МЭТ ЧИНЬ УЛСЫН ЗАРЦ ЯВЛАА-Та урлагийн зам мөрөө хэдэн наснаасаа тавьж эхэлсэн бэ. Дарьганга нутагтаа хар багаасаа нэрд гарсан гэж сонсож байлаа?-Биднийг бага байхад Илгээлтийн эзэн гэж байлаа. Илгээлтийн эзэн хүнийг суурийн ахлах болгодог. Суурийн ахлах хүн чинь мянган малтай хоёр айлыг толгойлно гэсэн үг. Хонь их тойглоно. Намайг хэн таних билээ. Бригадын хэдэн хүн л танина. Би ч бүрэг дорой гэж жигтэйхэн амьтан байлаа. 1974 оны хавар чангахан болж, төллөлтийн үеэр хургаа голсон хонь их байлаа. Ер жилбэгүй хургалаад хонь хургаа голоод болдоггүй ээ. Их ч хонь тойглолоо. Тэгсэн тэр ойр орчмын улсууд “Өө эдний бүсгүй л сайхан хоолойтой. Тойглосон хонь нь хургаа амархан авч байна” гээд л дундаа их ярьж л дээ. Тухайн үед манай сумын клубын эрхлэгч Дандар гэж хүн байлаа.Тэгтэл тэр хүний чихэнд хүрчихжээ, нөгөө яриа чинь. Хонь дөнгөж төллөөд дуустал намайг “Сумын төв дээр дуудаж байна” гэсэн хэл ирлээ. Арван хэдтэй хүүхдэд чинь сум орох сайхан шүү дээ. Сум ортол “Урлагийн үзлэг болно. Сумаасаа шалгарвал аймаг, аймгаасаа улсын наадамд явах шаттай” гэж байна. Ингээд урлагийн үзлэгт нь бэлдэх маягтай суманд очиж, хамаатныхаа айлд суулаа, хэд хоног. Урлагийн үзлэгтээ ч орлоо. Улмаар Дорноговийн бүс, улсдаа шалгарч, алтан медаль авлаа. Хүний хувь тохиол гэдэг сонин доо. Надад тийм хувь зохиол таарсан. Юу гэвэл, Улаанбаатарт улсын наадамд оролцохын өмнө уртын дуучин биш уртын дуучин болох магадлалтай хүмүүсийг хотод зургаан сарын курст явуулахаар болж, би түүнд нь багтсан юм. Удалгүй улсын урлагийн үзлэг ч болж, давхар, давхар үйл явдал тохиож дуучин болох замдаа орсон доо. Тэр цагаас эхлээд Улаанбаатарт дуучин болохоор ирсэн хэрэг үү?-Үгүй ээ, сайн ойлгох хэрэгтэй шүү. 1974 оны есдүгээр сард нөгөө уртын дууны курс маань дөрвөн сарын хугацаанд сургаад төгсгөлөө, биднийг. Бид гэдэг нь Ардын жүжигчин С.Нэргүй, Хэнтий аймагт амьдарч байгаа уртын дуучин, гавьяат жүжигчин Ж.Нансалмаа, Говь-Алтайд байгаа гавьяат жүжигчин Г.Тэрбиш зэрэг үсээ хоёр салаа сүлжсэн, самар цөмөхөөс өөрийг мэдэхгүй хэдэн хүүхдүүд байсан даа. Тэгээд биднийг төгсөхөд намайг чуулгад үлдээнэ гэнээ. Тэгэхээр нь би үлдсэнгүй.-Яагаад?-Нутгаа санаад, хөдөөгөө санаад л..-Тэгээд нутаг руугаа явсан уу? -Тэгтэл аав маань /Миний төрсөн эцэг сүүлд хотод ирсэн, Төмөрзамд машинист хийдэг байлаа. Сүүлд ардчилал ч гарч, ах, бид хоёрт “Лам болмоор байна” гэдгээ хэлээд Ламиран дацанд суусан хүн байгаа/ намайг дагуулаад Цэргийн ансеймблд очиж, шалгууллаа. Цэргийн хувцас нь ч их таалагдаж байв. Тухайн үед Д.Мяасүрэн гуай тэргүүтэй хэдэн хүн шалгаж байлаа. Би ч шалгуулаад гологдоод гарсан юмаа. Хөдөөгөө явах дуртай байсан хүн чинь Сүхбаатар руугаа зам шулуудаад яваад өглөө. Ингээд л Сүхбаатар аймгийн Соёлын ордонд 1975 оны нэгдүгээр сарын 5-нд ажилд орж, тэр цагаас тайзны хүн болсон доо.Таныг залуу байхад Соёлын ордныхон аймгуудаар урлагийн тоглолтыг утгаар нь хийдэг байсан байх даа?-Тэгэлгүй яахав, улсын төлөвлөгөө биелүүлэхийн тулд Соёлын яамнаас маршрут гаргаж өгнө. “Сүхбаатар аймгийн Соёлын ордныхон Баян-Өлгий, Увс, баруун аймгуудаар тэдний өдрүүдэд явна. Ховд аймгийн Соёлын ордныхон Сүхбаатар, Дорнод, Дорноговийн аймгуудаар тэдний өдрүүдэд явна гээд зөрүүлээд маршрут гаргаж, улсын төлөвлөгөөгөө биелүүлдэг байлаа. Мань мэт чинь улсын зарц байлаа.-Тэр үеийн сэтгэлд буусан дурсамжаасаа хуваалцаач?-Хэнтий аймгийн сумдаар өвлийн цагаар явж байсан санагдаж байна. Нэг аймгийн зарим сум чинь хоорондоо холгүйхэн зайтай байдаг шүү дээ. Тоглолтыг залуучууд үзнээ. Эхний сумын тоглолт үзэж байсан залуус дараагийн сум руу давхиж очоод дахиад үзчихдэг байлаа. Мориор шүү дээ. Урлагт тийм их хайртай байсан байгаа юм.УУЛБАЯН СУМЫН УЛААНБУЛАН ШИГ ТОМ ТАЙЗ МИНИЙ АМЬДРАЛД ТААРААГҮЙ ЭЭ-Таны хувьд дэлхийн хэмжээний урлагийн тайзанд гарч явлаа. Сумын жижигхэн клубын тайзанд дуулж үзлээ. Тайз болгоноос өөрийн гэсэн мэдрэмж, өнгө төрхийг авдаг л байх?-Манай Уулбаян сумын Улаанбулан гэж байлаа. Тэр тайз миний анхны тайз. Дэлхийд гэвэл, Япон, Солонгос, Хятад, Энэтхэг, Орос, Герман, Англи, Франц, Швейцарь, Америк, Польш, Канад, Голланд, Чех зэрэг 40 гаруй орноор явжээ. Тэр дундаа Японы Suntory hall alcoross, АНУ carnegle hall, Нью-Иорк хотын НҮБ-ийн танхим, Германы Берлин филармони, Францын Юнеско зэрэг дэлхийн алдартай тайзанд гарч явлаа. “Сarnegle hall”-д би дуулсан гэж ярихад мэдэх нэгэн нь дэлхийн хэмжээний дуучин юм байна гэж бодно. Хэдий том, жижиг олон тайзан дээр гарч явсан ч хамгийн анхны гарсан тайз л үнэхээр сүрдмээр байдаг юм билээ. Улаанбулангийн тайзны нэг талаас нөгөө тал ороход ямар их зай вэ гэж боддог байлаа. Одоо бодоход арав хүрэхгүй л алхам байсан байгаа юм. Гэвч миний хувьд тэр тайз хамгийн том урлагийн тайз байжээ.-Анхны тайз гэдэг тийм нандин байдаг байх нь ээ?-Дуучин болчихсон, олонд танигдчихсан байхдаа гарч байсан тайз бол хийх л ёстой, дуулах л ёстой газар минь байсан. Харин хамгийн анхны тайз бол үнэхээр сүрдмээрээ бурхан минь. Хөл гар чичрээд л хэзээ ч мартагдахааргүй мэдрэмж төрж үлдсэн байдаг. Ингээд бодохоор хамгийн аугаа тайз бол миний тал нутаг аа.-Тайзан дээр гараад дуулж байсан анхны дуу?-Жаахан шарга. Багаасаа л Жаахан шаргаа дуулсан.-Та дуулахаас гадна дууныхаа үгийг өөрөө зохиогоод дуулчихдаг хүн. Таны “Дууны шуранхайд шүлэг төрдөг” гэдэг ном ч байдаг даа?-Миний арваад яруу найргийн ном бий. Түүн дотроос арав гаруй шүлэг нь дуу болсон байдаг байхаа. Н.Жанцанноров хоёр, гуравт нь ч аялгуу хийсэн байдаг. Би бүгдийг нь дуулаагүй. Дууг маань дуулсан сайхан дуучид бий. Дуу төрөх цаг хугацаа гэж бий юу. Таны хувьд ямар үед уран бүтээлийн их онгод орж ирдэг вэ?-За тэр чинь их учиртай шүү. Юу гэдэг юм бэ дээ, дурлаж үзээгүй хүн, дурлалдаа шатаж үзээгүй хүнээс яруу найраг бараг гарахгүй биз дээ. Зовлон үзээгүй, үхэл үзээгүй хүнээс жинхэнэ бүтээл төрөх хэцүү л байх. Ер нь яруу найраг гэдэг бол яруу гэж сайхнаар хэлж байгаа боловч зарим талаараа зовлонгоос төрж байгаа яруусал юм шүү. Жаргалаас төрөх ч бас байнаа. Ер нь базаад хэлэх юм бол миний онгод ихээ жаргалтай, их инээж явахад нэг орж ирдэг. Их зовлонтой, их уйлж явахад орж ирдэг. Ингэдэг л юм. Зүгээр нэг дундын юмнаас юу ч гарч ирдэггүй. Миний хувьд ийм л байна. Бусад хүмүүсийн хувьд ямар байдгыг би мэдэхгүй.-Таныг залуу халуун насанд тань эгэл жирийн ардаас эхлээд Монголын сор болсон бичгийн хүмүүс, яруу найрагчид ихээхэн биширч, захидал бичиж, шүлэг найргаа зориулж байсан гэдэг. Энэ талаар танаас асуухгүй өнгөрчихбөл хайран санагдаад байна?-Байнаа байна. Ер нь монголчууд чинь яруу найрагч улс. Өврийн дэвтэргүй хүн гэж бараг байхгүй. Надад зориулж, яруу найрагчдаас гадна зураачид зураг их зурж өгдөг байлаа. Ингээд бодохоор би ямар учиртай хүн гэдгээ ойлгодоггүй юм. Уг нь бусад хүний л адил шүү дээ. Гэтэл намайг яагаад зурж байсныг мэддэггүй юм. Олон зураач надад зургийг маань зурж өгс өн байдаг. Ээжтэй минь хүртэл зурсан байдаг. Янз бүрийн байдлаар буюу харандаагаар зурна, хайчилбар, наамал байдлаар хийнээ. Нэг удаа Японд дуулаад явж байлаа.Гэтэл нэг хүүхэд миний зургийг дараад тэр дор нь гараараа зураг зураад өгч билээ. ГЭР БҮЛИЙН ТУХАЙ ХУУЛИЙН ШИНЭЧЛЭЛИЙН ТӨЛӨӨ ТЭМЦЭНЭ Яруу найргийн хувьд та нараас нуух юмгүй болсон. Анх нь бол би их шүү ичиж байсан. Сүүлд ном болгоод гаргасан, “Дуучин Ш.Чимэдцэеэд” гэж байгаа. Гар бичмэлүүдтэй. Тэр улсуудын нууцаар өгсөн гар бичмэлүүд нь надад байдаг. Тэрийгээ Г.Мэнд-Ооёод хэллээ. Гэтэл ном болго гэлээ. Би ичнээ. Юун ном бараг өөрөөсөө нууж байгаа юм чинь. Тэгсэн сүүлд Г.Мэнд-Ооёо надад “Чи одоо ү.хээд өгнө. Нэжгээд шүлэг бүү хэл нэг шүлэг зориулагдаж бичсэн хүн байдаггүй юм. Чи бод доо. Энэ олон юмыг үхүүлж бас яахнав” гэж байнаа. Тэгэхээр нь ном болгоод гаргасан байдаг. Тэр номон дотор Бавуугийн Лхагвасүрэн, хэн хэн билээ. Манай Пунцагийн Бадарч гээд зөндөө хүмүүсийн надад зориулсан шүлэг бий. Хүүхнүүд хүртэл их бичнэ. Г.Мөнхцэцэг, Б.Ичинхорлоо гээд олон найрагчийн надад зориулсан шүлэг найраг бий. Би ямар учиртай хүн юм. Хүний зурсан зураг төөрөг гэж байна. Хүний хувь зохиол ч гэж байна. Эсвэл хүнийг шаналгах их шаналан байнаа би. Тэр улсууд чинь хөөрхий, намайг санаад мөрөөдөөд эсвэл шүтээд гэхээр би шаналан нь болоод байна шүү дээ, ер нь. Зарим тохиолдолд би өөрийгөө хүнийг шаналгах шаналан юм байхдаа гэж боддог.-Танд тэр олон захидал дотроос хамгийн их ичсэн ч гэдэг юмуу, хамгийн их сэтгэгдэл төрүүлсэн нь аль байв. Ний нуугүй яриад өгөөч?-/Тасхийтэл инээгээд/. Ичмээрээ тэр зовлонг чи мэдэхгүй байнаа. Ичээд ү.хнэ газар доогуур ормоор.-Яагаад тэр вэ?-Үгүй ээ, би чинь социализмын үеийн хүн. Далан хэдэн оны. Гэтэл надаас ахимаг яруу найрагчид шүү дээ, тэд. Зүгээр нэг үеийн улс биш. Тийм улсууд надад шүлэг бичихдээ “Сайхан хүүхэн, хөөрхөн хүүхний минь” талаар бичих дээр чинь ичнэ биз дээ. Тэр үеийн бид тийм байсан юмаа. Одоо бол өөр байхаа. Хөөрхөн сайхнаа өөрөө мэдэрдэг болсон цаг. Би бол хөөрхөн сайхнаа огтын мэдэж яваагүй. Одоо ч мэддэггүй. Хамгийн анх надад шүлэг бичсэн хүн бол Данзаннямын Шагдарсүрэн гэж нэг сайхан хүн байлаа. Сэтгүүлч, яруу найрагч тэрбээр тухайн үед “Сүхбаатарын зам” сонины эрхлэгч ээ. Тэр хүнийг мэдэхгүй хүн байхгүй. Гэтэл нөгөө хүн надад шүлэг бичээд. Би хоёр салаа урт гэзэгтэй. Миний гэзгэнд улаан үзэг шургуулаад үзэгнийхээ таглаанд дугтуйгаа тогтоочихсон байсансан. Тухайн үед шинэ жил болж байлаа. Шинэ жилээр бид албан газрын ёолкон дээр очиж дуулах үүрэгтэй. Дуулаад бас бүжиглэх ёстой. Дарга нартай бүжиглэ гэнэ. Нэгдэл дундын ёолк дуусаад гэртээ иртэл гэзэг жаахан хүнд нэг юм салбагнаад ч байх шиг. Тэр үед тийм гоё үзэг байгаагүй. Задлаад үзтэл шүлэг байсан. Ичсэн гэж жигтэйхэн. Энэ мэтчилэн сонин содон байдлаар олон шүлэг хүлээж авч байсан.-Тэр үеийн одоо үеийн гээд ярьж байна. Тэр үеийн, өнөө үеийн хүний мөн чанар танд ямар санагдаж байна. Зарим үед сэтгэл гүйцэхгүй зүйлтэй нүүр тулж байв уу? Суурин газрын улсын бодож сэтгэх нэг өөр байх шиг байна. Нүүмэл өссөн хүний бодол сэтгэл өөр байх шиг. Одоо бол улам л ялгаатай болжээ. Ялгаанд нь авах ч юм байна. Гээх ч юм байна. Авах юманд нь мэдлэг чадвар, орчин үеийн техник тенологийн дэвшлийг буй болгож байгаа улс багтана. Орчин үед оюунлаг хүмүүс олон байна. Эсрэгээрээ гээх ч юм байна. Тэр бүгдийг нь яриад яахавдээ. Хүмүүс мэдэж л байгаа даа. Залуучууд хэтэрхий хялбараар мөнгө олохыг эрмэлздэг болж дээ. Хувь хүний боловсрол, эрдмийн боловсрол, эдийн боловсрол цогцолж байж л төгс хүн бий болдог болов уу. Тэгээгүй цагт хэцүү шүү. Хорвоо гэдэг аюултай шүү, эргээд харж л байгаа шүү дээ. Юугаа тарьсан байна. Түүнийгээ л зулгаана гэж. Би хааяа боддог юм. Хуучин нөхрөө бодохоор “Би урд насандаа л тэр хүндээ их өртэй байж дээ” гэж. Түүнээс энэ насандаа би хүн айхтар зо.воож та.млаж байгаагүй ээ. Угаас би хүний өмнө гараад хзнийг ч уйлуулж зогссонгүй, дуулуулж л явлаа.-Та бол Монголын ард түмний хайртай дуучин. Домог мэт л ард олныхоо дунд нэр алдраа цуурайтуулж яваа. Сүүлийн жилүүдэд гарсан хэл ам, орон сууцны маргааныг бодохоор таагүй л санагддаг юм. Яг л тэнгэрт нисэж явсан хараацай газарт унаж байгаа мэт. Таны тухай харамсаж халаглах, хайрлаж өрөвдөх олон түмний яриа их л сонсогдох юм…-Айхтар харамсаад ээжийгээ өнгөрөх үе шиг элгээрээ хэвтсэнгүй. Энэ асуудал бол ээжгүй болохын дэргэд юу ч биш. Яг базаад хэлэх юм бол хууль шүүхийн тогтолцоо, тэр тусмаа “Гэр бүлийн тухай хууль”-д өөрчлөлт оруулах хэрэгтэй. Энэ улс нийгэм чинь гэр бүлээсээ тогтож байгаа биз дээ. Тиймээс “Гэр бүлийн тухай хууль” төгөлдөр байх ёстой. Маргааш /хэд хоногийн өмнө/ улсын маань Ерөнхийлөгч нэлээд хэдэн улсыг хүлээж авч уулзах юм гэсэн. Тэрэнд би оролцоно. Энэ үеэр би хэлнэ гэж бодож байгаа. Энэ хуулийг шинэчлэхийн тулд тэмцэнээ. Талбай дээр арай суулт хийхгүй. Ард түмэн маань миний төлөө дэндүү их санаа зовчихно. Тийм болохоор би талбай дээр суухгүй. Ер нь бол энэ хуулийг заавал өөрчлүүлнэ би. Хүн яагаад хөрөнгөтэй байж болдоггүй юм. Хөрөнгөгүй хүн хөрөнгөтэй хүнтэй суухыг хүсдэг болсон байна. Яагаад гэвэл, хуулийн гаж тогтолцоо ийм болгожээ. Тэр хүн /Түвшинжаргал/ тийм зорилготой ирж сууж байна. “Би Чимэдцэеэтэй суугаагүй ээ, хөрөнгөжих гэж ирсэн юм” гэсэн бичиг хавтаст хэрэг дотор байна. Тэр хүн 60 саяар авсан байрыг минь 400 орчим сая төгрөгөөр үнэлүүлээд 200 орчим сая төгрөгийн өрөнд намайг оруулж байна. Одоо цагт хүн хөрөнгөтэй байх хэцүү байна шүү. Ер нь Түвшинжаргалыг эвгүй муухай үйлдэл гаргаснаас хойш над руу олон хүн ярьсан. Эрэгтэй ч хүн ярьсан. Эмэгтэй ч хүн ярьсан. Тэд “Манай хүн яг танай хүн шиг болчихсон” гээд учирладаг. Би одоо яахавдээ, өөрийнхөө ч асуудлыг цэгцлээгүй хүн чинь хэдэн өмгөөлөгчдийн л дугаарыг өгдөг юм.< ЭНЭ НЭГ ХҮНД ЯАГААД БАЙР ӨГЧИХӨЖ БОЛДОГГҮЙ ЮМ ГЭСЭН УЛС ЗӨНДӨӨ Л БАЙГАА-Таны хамгийн жаргалтай байсан цаг хугацаа? -Хамгийн жаргалтай хугацаа гэж хүнд байдаг юмаа. Ээжтэйгээ байх үнэхээр сайхан даа. Би ээж, аавыгаа амьд сэрүүн байхад гавьяат жүжигчин болсон. Яг тэгэхэд миний ээж хадагтай мөнгөн аяга барьчихаад Москвагийн Соёлын өдөрлөгөөс эх орондоо ирэхэд минь тосож авсан тэр цаг хамгийн жаргалтай мөч байлаа. -Сайн яваагаа аав ээждээ харуулах шиг сайхан зүйл гэж үгүй байх шүү? -Хачин гоё байдаг юм билээ. Би ээж аавтайгаа байхад дэндүү жаргалтай, бараг дэлхийгээс тасарч байсан. Миний сэтгэл бол агаар мандал дээгүүр байсан байх. -Эсрэгээрээ хамгийн зовлонтой үе? -Хамгийн хэцүү шаналан бол ээжгүй болоход элгээрээ газар хэвтэнэ дээ хүн. Би лав тэгсэн. Би хажуудаа хань ижилгүй ганц хүүтэй байсан. Ээжгүй болоход бүхий л зүйл хоосордог юм байна лээ дээ.Та ганц хүүгийнхээ талаар яриач? -Миний хүү нисэхийн хүн. Гадаад секторт ажилладаг. -Аанхаан… -Би чинь улсын зарц явлаа гэж түрүүн хэлсэн шүү. Одоо харин танай сонинд гайгүй хэлье. Би цагтаа улсын валютыг бүрдүүлж явсан хүн шүү. Хэдхэн хүн социализмын үед барууны орнуудаар, Европоор, Азийн орнуудаар яваагүй орнууд цөөхөндөө. Хэдхэн л хүн валютыг бүрдүүлдэг байлаа. Манай Норовбанзад багш, Норовсамбуу гээд тоотой хэдэн хүн байв. Тухайн үед бид дэлхийн томоохон тайзанд гэрээгээр дуугаа дуулдаг байсан. Намайг 10 мянган доллараас доош үнэлж дуулуулж яваагүй ээ. Гэхдээ тэр мөнгийг гэрээний дагуу би өөрөө гарынхаа үсгийг зураад авдаг байсан ч улсын дансанд шууд тушаадаг байлаа. Тухайн үед Соёлын яамны гуравдугаар хэлтэс гэж байв. Тэр хэлтсийн Баатархүү гэдэг хүн голчилж биднийг ахалж явдаг байсан санагдаж байна. Би мөнгөө гарын үсгээ зураад цүнхэндээ авна. Тэр хүн дагуулж яваад тухайн улсын газрын банкинд очоод Монголын дансанд хйидэг. Ийм цаг үе байсан. Надад зарим гэрээнийх нь хуулга одоо ч байдаг. Нэг тоглолтоос 10 мянган доллар гэхээр овоо их валютыг эх орондоо авчирсан байгаа биз. Харин одоо боддог юм. Намайг иймэрхүү явж байхад цагтаа тэр их валютыг улсдаа бүрдүүлж явсных нь хувьд өнөөдөр нэг харж үзэж болмоор доо. Өдгөө намайг нэг харвал харчих ухаантай хүмүүс байгаа л байх, тиймээ. Монголчууд бүгд л мэдэж байна. Энэ нэг хүнд яагаад байр өгчихөж болдоггүй юм гэсэн улс зөндөө л байж байгаа. За энэ асуудлыг гурван цэгтэй л үлдээе дээ…ДЭЛХИЙН НОТ ДОЛОО БАЙДАГ БОЛ МИНИЙ НОТ 24 -Таны хувьд Монголын соёлын өвийг тээгч хүн. Залгамж халаа шавь нараа хэр их бэлдэж байна? -Өв соёл гэж ярихаар нэг юм хэлмээр санагдаж байна. XVIII зууны үед Данзандагва гэж хүн байжээ. Тэр хүн гандангийн бүрээ бишгүүрийн ая данг дүрсээр илэрхийлсэн байдаг гэнэ. Түүнийг ямар нот гэдгийг хэн ч одоо хэр нь тайлаагүй. Үүнээс хойш 1974 оноос эхлээд уртын дууны нотоо би өөрөө зохиогоод бичиж эхэлсэн. Надад хоолой нь байгаа юм чинь нотоо буулгахад дөхөм шүү дээ. Өөрийнхөө хоолой дээр үзээд Монгол Улсыг уртын дууны ноттой болгоод өгсөн хүн. Энэ бол намайг үхсэнээс хойш хэзээ ч мартахааргүй эд. Монголын өв соёлд хийсэн хамгийн том гавьяа минь энэ. -Та бүүвэйн дууг нарийн судалсан хүн санагддаг? -Бүүвэйн дуу гэдэг бол хүнийг хүншүүлэх үйл. Хүн буй болсноос эхэлсэн дуунаас өинөх их эд. Миний хувьд Монгол орон даяар байгаа бүх бүүвэйн дуунуудыг бүгдийг нь цуглуулаад дуулсан. Бүх нутгаар явж судалсан. СД-гээ гаргасан. Өдий болтол маш олон СД гаргалаа. Хэн нэгнээр ивээн тэтгүүлж байгаагүй. Одоо л харин жаахан чадал мөхөсдөөд байна. -Таны хувьд маш олон хандивын тоглолт хийсэн байх шүү? -Өө маш их хийсэн. Энэ Мэгжид Жанрайсиг бурхныг бүтээхэд хамгийн том хандив өргөсөн нь Буянгийн Жаргалсайхан, хоёр дахь нь би байлаа шүү дээ. Өв соёл гэж ярьж байсан даа. Би хурдан морины гийнгоо, марзайг их судалсан хүн. Өөрөө таван настайгаасаа эхлээд хурдан морь унасан. Арван таван настай өвлийн үрээнд хүндэдлээ гээд хасагдаж байлаа. Хурдан морийг яаж хурдлуулдаг юм бэ гэвэл, тариа тариад хурдалчихдаг юм биш. Тэр чинь өөрт нь муу. Харин гийнгоолж, марзайлж байж л хурдлуулна. Адуу гэдэг амьтан чинь ухаантай. Зүүн талын тархиных нь бор хальсанд гийнгоог хүлээж авах зүйл яг компьютер шиг суусан байдаг байхгүй юу. Дарьгангад төрсөн унага бол Дарьгангынхаа марзайг л танина. Халхад төрсөн бол халхынхаа гийнгоог танина. Манай Дарьгангынхан бол Осоржамаа бурхны зүрхэн тарнийг уншдаг. Халхынх бол Данды Янсан бурхны тарнийг уншиж гийнгоолдог. Баруун аймгийнхан бол мэгзмээ уншаад морио уралдуулна. Тарни тарнийн дээд мэгзэм гэдэг шүү дээ. Энэ мэтийг том дээлтэй, том бүстэй уяачид мэдэхгүй ээ. Би үхэн хатан судалгаа хийж нэг CD гаргасан. Уяачид нэг их авахгүй байна лээ. Ард түмэн л аваад дууссан байх. Өв соёлын тухайд би дөмөгхөн зүйлүүд хийсэн гэдгээ хэзээд хэлчихэж чаднаа. Би шавь нарыг бол бузгай бэлдсэн. Их олон зуу байна. Өнөө жилийн есөн сар гаргаад миний багшилсны 20 жилийн ой болох гэж байгаа юм байна. Би Морин хуурын чуулгын дуучин байх цагаасаа л багшилж ирсэн байдаг. Монголын уртын дууны хөгжилд өөрийн тод мөрийг үлдээсэн байхаа. Уртын дууны нотыг зохиолоо. Дэлхийн нот долоо байдаг бол миний нот 24 байдаг. Юу гэхээр, дэлхийн нот уртын дуунд арай жижигдэж байна гэсэн үг дээ…

Categories
Чөлөөт

Атга дүүрэн АЛТ асар их АЗ дагуулж мөнгө дуудаг шүү Харсан даруйдаа зураг дээр дарж БУРЗАЙ гэж бичээд заавал шэйр хий!!!

Орлогын үүд нээгч сахиусаа Шэйрлэж түгжигдсэн орлогоо нээ! Танд асар их хэмжээний мөнгө ирэх болно “Иргэн баян бол улс баян” гэдэг. Энэ нь иргэн бүр эрх, үүргээ ухамсарлан, өөрийн амьдрал ахуйд эзэн болж чадвал улс орны хөгжил өөдрөг сайн байхыг өгүүлж буй хэрэг билээ. Мөнгө бол бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний төлбөрт төлж болох санхүүгийн хэрэгсэл. Мөнгө нь өөрийнхөө өртгөөр бусад барааны өртгийг илэрхийлж байдаг онцгой таваар. Өөрөөр хэлбэл, мөнгө нь ямар ч таваараар солигдож чадах хөрвөх чадвар сайтай арилжаа, гүйлгээний хэрэгсэл юм. Мөнгө бол амьдралын зорилго биш, харин зорилгод хүрэх хэрэгсэл юм. Мөнгийг байгаагаар нь хэрэглэдэггүй, харин та түүнийг ашиглан хэрэгцээтэй зүйлээ худалдаж авдаг. Энэ нь нийтэд хүлээн зөвшөөрөгдсөн үнэ цэнэтэй зүйлийг өөр нэг үнэ цэнэтэй зүйлээр солих боломжийг олгоно. Мөнгө нь зөөвөрлөхөд хялбар, тогтмол үнэ цэнэтэй, дахин ашиглах боломжтой, мөнгөн тэмдэгтийг хэдэн онд гүйлгээнд гаргаснаас үл хамааран ижил худалдан авах чадвартай, нийтээр хүлээн зөвшөөрсөн байх ёстой. Мөнгийг хүн өөрийн хичээл зүтгэл, уйгагүй хөдөлмөр, бүтээлч ажлын үр дүнд цалин хөлс, шагнал, төлбөр хэлбэрээр олохоос гадна хөрөнгө оруулалтаас ногдол ашиг, хүү хэлбэрээр олдог. Жишээ нь: Хадгаламжийн хүү, хувьцааны ногдол ашиг гэх мэт. Мөнгийг янз бүрийн зорилгоор хэрэглэж болно. Тухайлбал, мөнгийг бусдад зээлдүүлэх,
бусдаас зээлэх, төлбөр тооцоо хийх, хувьцаа бонд гэх мэт үнэт цаас болон үл хөдлөх хөрөнгө
худалдаж авах гэх зэрэг маш олон янзаар ашиглаж болно. Орлого, түүнийг бүрдүүлэх боломж нөөц Та аль болох зарцуулснаасаа илүүг олох эсвэл олсноосоо багыг зарцуулах хэрэгтэй.
Ингэснээр хуримтлал үүсгэх боломжтой. Орлого нь бараа бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж нийлүүлэх, үйлчилгээ үзүүлэх үйл ажиллагаанаас тухайн хугацаанд бий болсон мөнгөн хөрөнгө юм. Өөрөөр хэлбэл, хийж гүйцэтгэсэн ажлынхаа төлөө авч буй мөнгөний хэмжээ юм. Орлого нь биеийн болон оюуны хөдөлмөрийн үр дүнд бий болдог. Хувь хүн өөрт байгаа мөнгөө хадгалуулах эсвэл хөрөнгө оруулах шийдвэр гаргасны үр дүнд орлого олох боломж бүрддэг. МӨНГӨӨ ХЭРХЭН УДИРДАХ ВЭ? номоос хуулбарлав. Түрийвчинд тань мөнгө тогтохгүй байгаа бол та эдгээрийг хэрэгжүүлээд үзээрэй Түрийвчинд хүний зураг байлгах хэрэггүй – Учир нь ямар нэгэн зураг байх нь хэн нэгэнтэй заавал мөнгөө хуваалцаж,, эргээд чамайг боддоггүй хүмүүст мөнгөө алдах магадлалтай гэсэн утгыг илэрхийлдэг байна. Түрийвчинд зарааны үс байх ямар вэ? Мөн мөнгөөр өмд цамц хийвэл мөнгө дууддаг гэсэн. Энэ үнэн үү? -Зарааны үс байж болно. Учир нь зарааны үс хулгайгаас сайн хамгаалдаг байна. Зарааны үсийг хэтэвчиндээ хийх нь Орос Фэнг Шүй, Орос арга юм. Харин өмд цамцны хувьд Японы нэгэн үлгэрийн номон дээр хэтэвчиндээ хийсэн болгон нь үрждэг шидэт түрийвчний тухай үлгэрээс сэдэвлэж гаргасан хүмүүсийн яриа юм. Ямар түрийвч хамгийн сайн бэ? – Дуураймал биш, жинхэнэ арьсан түрийвч л хамгийн сайн түрийвч юм. Та бүхэн болж өгвөл олон тасалгаатай, олон нуглардаг хэтэвч битгий аваарай. Хэтэвч нь нэгэн төрлийн мөнгөний урсгалыг өөртөө чиглүүлж өгөх Инь энерги буюу усны энергийг өөртөө шингээж байдаг болохоор олон тасалгаанд энерги төөрөлдөж чухам аль эд баялагийн саванд мөнгийг татаж өгөх баримжаа нь алдагдаж төөрнө гэж үздэг байна Тиймээс цөөхөн тасалгаатай, эмх цэгцтэй, онгойлгоход хялбар, олон нуглардагүй түрийвч сонгоорой. – Хэн нэгний хуучин түрийвч хэрэглэж болохгүй. Учир нь таны орлого таных биш юм шиг байдал үүсэх болно. – Түрийвчэндээ хичнээн хайртай байсан ч гэсэн ойр дотны хүмүүс болон хүмүүсийн зураг хийж болохгүй. Учир нь тэдгээр хүмүүст та тусалж байгаа мэт цаад утгарааа харилцаагаа хөндийрүүлж, үл ойлголцож үүснэ. Мэдээж мөнгө санхүүтэй холбоотой шүү дээ. Маш сайн чанарын өөрийн гэсэн мөнгөр хэтэвч өөртөө худалдаж авах нь бат бөх санхүүгийн эх үүсвэртэй болж, олсон мөнгө чинь юм болно. Тиймээс манайхаан өөрийн дуртай, өөртөө таалагдсан хамгийн сайн түрийвч олж авах нь хамгийн түрүүнд хийх ёстой чухал зүйл чинь шүү. Өөрөө л хэрэглэх юм чинь хичнээн үнэтэй брэндийнх байсан ч гэсэн мөнгө битгий татаарай Хуучин түрийвчээ яагаад хаяж болохгүй вэ? – Түрийвч Мөнгө улаан өнгө болон байгалийн гаралтай материалд дуртай байдаг. Иймд та арьсан, улаан түрийвчийг сонгоорой. Түрийвчээ хоосон байлгаж огт болохгүй. Ядаж хэдхэн төгрөг үлдээж хэвших хэрэгтэй. Банкны баримт, НӨАТ-ийн баримт зэргээ мөнгөтэйгээ хамт хадгалж болохгүй. Түрийвчнийхээ тусгай хэсэг эсвэл цүнхнийхээ халаасанд хийж байгаарай. Түрийвчиндээ бохир төлбөрийн баримт, урагдсан цаас хийж болохгүй. Хуучирсан түрийвчээ хаяхын оронд хадгалаарай. Энэ нь их хэмжээний аз авчрахаас гадна, орлогын үүдийг нээдэг. Мөнгөнийхөө толгойг зөв харуулж хийх хэрэгтэй. Та болж өгвөл түрийвчиндээ мөнгөнөөс өөр зүйл хадгалах гэсний хэрэггүй. Түрийвчин дэх мөнгөө бусдад харуулах нь эд баялагаа алдах үндэс болдог.- Гудамж талбай болон сургууль Гудамжинд явж байхад замд тань мөнгө таарвал шууд аваарай. Энэ нь 10 төгрөг, 20 төгрөг байна уу? огт хамаагүй бөгөөд шууд л авах хэрэгтэй. Учир нь хөл доор байгаа мөнгийг орхиж явснаар мөнгөний заяа гомддог аж. Замын уулзвар дээр тогтсон мөнгөнд хүрч болохгүй хэмээдэг. Энэхүү мөнгийг авснаар эрүүл мэндээр хохирч, илүү их мөнгө зарлагадах хэрэг гардаг байна. Зөөгчид цайны мөнгө гар таталгүй өгч байгаарай. Учир нь таны өгсөн мөнгө эргээд гурав дахин үржигдэж ирэх болно.- Гэртээ Хоолны ширээ нь идээ будаа тавьдаг, нэг ёсондоо хүндэтгэлийн бэлэг тэмдэг билээ. Харин үүн дээр суухыг хориглодог бөгөөд өрөнд орно хэмээн үздэг байна.Та гэртээ их хэмжээний мөнгөтэй ирвэл хэдхэн төгрөг авч, хоолны ширээний бүтээлгэн доор хийгээрэй. Ингэснээр мөнгө арвижихийн бэлэгдэл хэмээдэг аж. Мөнгөтэй түрийвчээ хоолны ширээ болон орон дээр тавьж болохгүй. Таны гэрт нэг шүүр байх ёстойг анхаараарай. Эс бөгөөс гарлагын үүд нээгддэг байна. Задгай мөнгийг энд тэнд тарааж, хаяж болохгүй. Үүний оронд мөнгөний гахайнд цуглуулж, түрүүвчиндээ хадгалах хэрэгтэй. Гэртээ хадгалж байгаа мөнгөө тогтмол тоолж, дутсан, өссөн эсэхийг шалгаж байгаарай. Та мөнгө цуглуулж эхлэхээсээ өмнө юунд хэрэглэх гэж байгаа зорилгоо тодорхойлох ёстой. Мөн бороотой өдөр мөнгө хурааж эхлэхэд тохиромжгүй байдаг. Аалз нь их мөнгө, баялагийн бэлэг тэмдэг билээ. Та хаа нэгтээ аалз харвал алахын оронд явах замыг нь чөлөөлж өгөөрэй. Гэртээ шүгэлдэх нь гарлагын үүд хаалгыг нээж, орлогын үүдийг хаадаг байна.Бусдаас талх болон давс гуйж болохгүй. Энэ нь гэрээс тань хамаг баялаг, эд хөрөнгийг тань үлдэн хөөх аюултай. Нар жаргасны дараа хогоо гаргаж асгах нь хөрөнгө мөнгөө гаргаж байгаагаас өөрцгүй хэрэг юм. Мөнгөтэй цүнхээ газар тавьж болохгүй. Энэ нь мөнгөний заяаг хариулдаг гэж үздэг байна. Хутгаа талханд зоолттой орхих нь өрөнд оруулдаг. Үр тариаг гаргаж хаяснаар санхүүгийн асуудалтай тулгарч мэднэ. Цонхоороо хог битгий хаяарай. Энэ нь хамаг мөнгөө гаргаж хаяж байгаагаас өөрцгүй хэрэг юм. Аквариум нь мөнгө дууддаг байна. Гэхдээ аквариумын ус үргэлж цэвэрхэн байх ёстой. – Нийтлэг зүйлс мөнгө гуйж суугаа хүнд хандив өгөхдөө нүд рүү нь харж болохгүй. Цамц, өмд болон куртикний тань халаас урагдсан бол заавал оёорой. Үнэтэй эдлэл зүүснээр мөнгө орж ирдэг. Үсээ өөрөө тайрч болохгүй. Ингэснээр өөрөө мөнгөний эх үүсвэрээ тасалж хаяж байгаагаас өөрцгүй хэрэг юм. Зүүн алга загтнавал мөнгө орж ирнэ, баруун алга загтнавал мөнгө үрэгдэнэ гэж үздэг. Цагдаа эсвэл гал сөнөөгчтэй таарвал мөнгө үрэгдэнэ, жирэмсэн эмэгтэйтэй таарвал мөнгө үржихийн бэлэг тэмдэг болдог. Өөрөөсөө илүү мөнгөтэй хүмүүст атаархах хэрэггүй.

Categories
Чөлөөт

Охин минь ийм хүнтэй битгий гэрлээрэй…

Охин минь, ийм хүнтэй битгий гэрлээрэй Өглөө их унтдаг хүнтэй битгий гэрлээрэй Өглөө залхуурдаг хүн үдээс хойш хичээнгүй болно гэж байхгүй Гүзээтэй хүнтэй битгий гэрлээрэй Өөртөө анхаарал тавьдаггүй хүн гэр бүлдээ анхаарал тавьж хариуцлагатай хандаж чадахгүй л болов уу Эд зүйлсээ шидэлдэг хүнтэй битгий гэрлээрэй Сүүлдээ хүнийг ч авч шиддэг болдог юм Эцэг эхтэйгээ ширүү харьцдаг хүнтэй битгий гэрлээрэй Эцэг эхтэйгээ тэгж харьцаж байгаа юм чинь чамтай ч бас удахгүй тэгж л харьцах болно Удаан хөдөлгөөнтэй хүнээс сэрэмжлээрэй Чамд амьдарлаа даатгаад сууж байж ч мэднэ шүү Найз нөхдийнхөө хажууд зэмлэх дуртай хүнтэй битгий гэрлээрэй Хөнгөхөн шалтгаанаар амархан салчихаж мэднэ Хүн болгонд саймширдаг хүнээс болгоомжлоорой Таарамжгүй харилцаанаас болж шаналж мэднэ Түрүүлж холбоо барьдаггүй хүнтэй битгий гэрлээрэй Хайр дуудаагүй байхад л өөрөө хайгаад ирдэг юмБүрэн сэтгэлд хүрээгүй хүнтэй битгий гэрлээрэй Энэ хүн л биш бол амьдарч чадахгүй гэж бодон байсан хүнээсээ ч салдаг юм Амжилтанд хүрсэн хүнд битгий их найдаарай Нэг ч удаа алдаж үзээгүй хүн амьдарлыг дэндүү амархан гэж боддог гэсэн үг “Чи дуугай байж бай” гэж дандаа хэлдэг хүнтэй битгий гэрлээрэй Тайван амьдрах биш дуугай амьрах болно Охин минь Сайхан сэтгэлтэй хүнтэй гэрлээрэй Чамайг өлсгөхгүй, хааяа цэцэг бэлэглэдэг Халуун кофе атгаад эхнэрээ хүлээдэг тийм л хүнтэй гэрлээрэй..

Categories
Чөлөөт

Ц.Уянга: Би одоо харь хүнтэй суусан гэхээр ичих ёстой гэнээ. Гүүшд, би харин ч бахархдагийн

Элийрэгч Ц.Уянга: Би одоо харь хүнтэй суусан гэхээр ичих ёстой гэнээ. Гүүшд, би харин ч бахархдагийн. Гадаадад амьдардаг гэхээр гутрах ёстойн гэнээ. Харин ч гайхуулдышд, мэдээгүймуу? Орь залуу насандаа учирсан хань ижил минь харь хүн бсан нь харин ч бурханы бэлэг. Би түүгээрээ мөнхийн бахархаж явна. Ийм хувь тавиландаа талархаад ханашгүй. Бусдын л адил кармаа хоосон, байр суурьгүй, орох оронгүй, гал халуун сэтгэлээс өөр юмгүй л нийлцгээсэн. Харин ч бүүр гэр оронтой, эцэг эхийнхээ дэргэд, болсон болоогүй ажилтай, хэмхэрхий сэг ч болов унаад явж бдаг Монгол залуусын дэргэд миний Бүслүүр хүний нутагт, хэлийг нь мэдэхгүй, зангийг нь ойлгохгуй хүмүүсийн дунд нэг Орк Элий Монгол охинд зүрхээ өгч, ийм хувь тавиланд барьцаалагдсан хүн гэхэд үнэхээр миний төлөө үнэн сэтгэлээр зүтгэсэн жинхэнэ эр хүн. Өвлийн хар хүйтэнд зуны бажаанктай, сэмэрч цоорсон подоолкон дээр нэг пальто угласан, кофены ч мөнгөгүй эмо хүү тээр жил намайг царай алдаж манай подийзонд хоносноос хойш 20 жил өнгөрчээ. Одоо харин миний хань Монгол Улсад өнгөрсөн 16 жилд лав дор хаяж 30 тэрбум төгрөгийн татвар төлж, 30 гаран ажилчин, тэдний ар гэрийг цалин олгож, тэжээж, нэгэн Монгол хүүхдийг хар нялхаас нь үүр дүүрч өсгөхдөө бүхнээ зориулсаар Боловсролын дээдийг олгож, нэгэн Монгол ээжийн хөлийг газар хүргэхгүй өргөж яваа мундаг эр. Манай хүний хийсэн ажлын үр дүнд дор хаяж л 10 тэрбум долларын хөрөнгө оруулалт Монголд орж ирсээн. Манай гэрт орж ирсэн эхний өдрөө Ээжээ гэж миний ээжийг шууд дуудаж нүдийг нь орой дээр нь гаргасан тэр өдрөөс хойш миний ээж хүний сайхан үртэй, хүргэний сайхан хайртай учирсан юм. Өнөөг хүртэл миний л хань намайг мартцан бхад л сар бүр ээжид минь 3-5 саяыг шилжүүлчдэг хариуцлагатай хүү. Нэг Эли дураараа охиныг хөгшин авгай болтол нь бүх хүссэн хүслийг нь биелүүлэх гэж амьдралаа зориулж, бүх тэнэглэл зөнгөрлөлийг нь тэвчиж, хүссэнээр минь эрх чөлөөтэй блгахдаа хариуцлага, ухамсарыг ч давхар сургаж яваа ийм эр миний Бүслүүрээс өөр хаана ч бхгуй. Авгай хүүхэн эргүүлсэн, ар.хи дар.санд живсэн, санхүүгээр да.рамталсан, үг хэлээр до.ромжилсон, үсдэж аваад зо.дож нүддэг нэг хөгийн хар юмны боол болсон бол би тээд эх орондоо хайртай хүн болох уу, тэ? Ингэн ингэн эх орноо хайрлагсад бол гаж солиотнууд юм. Өөрөө жаргал үзээгүй хүн бусдын жаргалыг үл тэвчдэг. Заавал шавар шалбаагтаа хамт хэвтэж бж сэтгэл нь амардаг. Монголчууд бүгд ийм болсон. Уул нь надад асуудал алга, ээж минь боовны хэрэгцээгүй амьдралаар амьдарч бна. Ар гэр, ах дүүс минь компаниа хэцүү, хүнд үед ч аваад явж болоод л бна. Гагцхүү хорвоод ганцаараа сайхан бгаад нэмэргүйг амьдарч яваа хүн бүр л мэддэг бмаар юм. Бусад нь ч гэсэн боломжийг ашигладаг, бусад нь ч гэсэн эрхээ эдэлдэг, бусад нь ч гэсэн сайн сайхан рүү тэмүүлдэг бх хэрэгтэй. Тэгэж бж л бид нийтээрээ сайхан амьдралыг үзнэ, нэг нэгээрээ сайхан амьдарна гэж бдаггүйм, чиний миний хүүүхдүүд бүгд нэг хоолны ширээн дээр хамт суух эрхтэй гэхээр үгүй ээ, боломжийг маань хул.гайлж бгаа хүмүүсийн хаягдлаар хооллоно гээд солиороод бгаа үхэрнүүдийг одоо я.лтайв дээ. Хүүриймаа ёстой

Categories
Чөлөөт

Б.Жаргалсайхан энэ авгай зүгээр мал дээр гарсан нь дээр

Сав л хийвэл хэл аманд ороод байдаг Б.Жаргалсайхан дахиад л нэг шуугиан тарьж орхижээ. Сүүлийн хэдэн өдөр АТГ-аас гаргасан гишүүдийн хөрөнгө орлогын мэдүүлэг олны анхаарлын төвд байгаа гэж хэлж болно. Цахим орчимд идэвхтэй амьдардаг тэрээр өөрийн цахим хуудсанд УИХ-ын гишүүн П.Анужин 240 хурдан удмын адуутай гэжээ. Хайрхаан энэ авгай зүгээр мал дээр гарсан нь дээр юм байна гэж бичжээ. Түүний бичиж байгаа нь ширүүн ч гэсэн нөгөө талдаа үнэн үг хэлээд байдаг тул зарим иргэд түүний үг, үйлдэлд дуртай байдаг. Нээрээ яагаад албан тушаалтанууд хөрөнгө орлогын мэдүүлэгтээ хурдан удмын адуу олноор нь бүртгүүлээд байдгийг мэдэх үү. Мэдээж идсэн уусаныг маш сайн далдалж чадах хэн ч баталж чадахгүй хөрөнгө юм. Мөн хурдан удмын адуу үнэлгээний хувьд үнийг ижил тогтоох боломжгүй. Тиймээс хэдэн төгрөг гэж үнэлж мөнгө угаах нь тухайн хүний л асуудал учраас тэр. Зурхайч лам, АУ-ы магистр Д.Сайнсайхан: Хурим хийхэд хүмүүс Балжинням, Дашнямтай өдрийг л сайн гэж боддог энэ бол өрөөсгөл ойлголт анба Дацан хийдийн Зурхайч лам, АУ-ы магистр Д.Сайнсайхан: Жил бүрийн намрын дунд сард Дашням, Балжиннямтай өдрийн “эрэлд” нийтээрээ гарцгаадаг. Хурим найрыг заавал ийм өдрүүдэд хийх ёстой юу? Хүмүүсийн нийтлэг ойлголтоор Балжинням, Дашнямтай өдрийг л сайн гэж боддог. Тэгээд амарчлаад тэр өдрүүдийг нь л товлочихдог. Гэтэл ямар үйл хийх гэж байгаагаас хамаараад малчны календарийнхаа алийг голчлон харах вэ гэдгээ сонгодог юм шүү дээ. Тухайлбал, хүүхдийн үс авах гэж байгаа бол даахь үргээхэд ямар өдөр вэ гэдгийг голчилно. Гэтэл хүмүүс Балжиннямтай өдөр л бол даахийг нь үргээнэ гэж орж ирдэг. Үзэхэд тэр Балжиннямтай өдөр нь хүүхдийн үс авахад муу өдөр байх жишээтэй. Тиймээс өдөр судрыг үзэхэд эхэлж үс авахад сайн өдрийг харна. Дараа нь тухайн хүүхдийн сүлд юм уу амин гарагийг тааруулчихвал зүгээр. Тэгээд барилдлага, шүтэн барилдлагыг харна. Өөр нэг жишээ татахад хагалгаа хийлгэнэ гэхэд тухайн хүний час өдөр мөн эсэхийг харна. Хэрвээ час өдөр таарвал мэс хүргэж болохгүй. Тэрний дараагаар сүлд байрлах өдрийг харна гэхчлэн дэс дараалалтай. Тэрнээс Балжинням, Дашнямтай л бол сайн гэж үзэх нь өрөөсгөл ойлголт юм.Орчин үед хүмүүс бидний нэрлэдгээр малчны календарь буюу үндсэн цаг тооны бичгээ хэрэглэж мэдэхээ больчихож. Олон зурхайч, одоо бараг хийд болгон календарь гаргаж байгаа ч залуучууд цаг тооны бичгийг уншиж, амьдрал ахуйдаа хэрэглэхгүй байна. Бид хүүхэд байхаасаа л энэ цаг тооны бичиг календарийг харж өссөн. Уг нь энд чинь маш тодорхой бичсэн байдаг. Тухайлбал, малчдын календариас тухайн өдрийн барилдлага, шүтэн барилдлага хоёрыг голчлон харна. Барилдлага, шүтэн барилдлага бол маш их тооцооллын үндсэн дээр гаргадаг учиртай. Тодруулбал, барилдлага, шүтэн барилдлагыг хараад, тэнд тохирсон үйл нь юу байна гэдгийг тооцдог. Бас од нь дүвзий, жэдзий гээд гурван тоо харгалдуулсан байгаа биз. Тэгээд одны тайлбарыг оруулсан байдаг ч аль тоог нь голчилж харахаа хүмүүс мэддэггүй. Дараагийн бас нэг чухал зүйл нь мэнгэ, хөлөл байна.Энэ мэт олон нарийн зүйл малчны календарьд бий. Тэрийг мэдэхгүйгээс жишээ нь бэр гуйна гэхэд таних мэдэх ямар ч хамаагүй лам юм уу, мэдэх байх гэж бодсон хүнээсээ хүү, охины талынхан тус тусдаа асуучихдаг.Тэр нь зөрөөд над дээр ирсэн тохиолдол олон байна. Үүнээс болоод хүмүүсийг хооронд нь эвдрэлцүүлээд байна. Хүмүүс найр хурим, бэр гуйх хоёрыг андуурдаг. Хуримын энэ хоёр зан үйлийн бэр гуйх нь хамгийн чухал зан үйл юм. Тийм байхад бэр гуйх өдрөөсөө болоод л маргаан үүсэж болохгүй биз дээ. Найр бол яах вэ голчлох асуудал биш. Яагаад гэхээр найр хурим, оршуулга хоёрын оршуулга нь илүү муу цөв багатай гэдэг үг байдаг. Эх сурвалж: Уламжлалт анагаах ухаан сонин

Categories
Чөлөөт

Маш хэрэгтэй зөвлөгөө байна…Хадгалаад аваарай

Маш хэрэгтэй зөвлөгөө байна 1. Үсээ үргэлж илээрэй: Өглөө босоод л 10 хуруугаараа үсээ самнах маягаар хойш, урагш нь илээрэй. Ингэснээр толгойн мэдрэлийн цэгүүд хурууны өндөгний аясаар цочирч толгой тархи, оюун ухаан сэргэн даралт буурна. 2. Нүдний дасгал: Санаа сэтгэлээ тайвшруул. Нүдээ хагас аньж нар зөв баруун зүүн, дээш доош нь аажуухан эргэлдүүл. Дараа нь нүдээ огцом нээж, дээрх үйлдлээ давт. Үүнийг тус бүр 10 удаа хий. Энэ нь нүдний чилээг гаргаж харааг хурцлах, толгой эргэх, нүд эрээлжлэхээс хамгаална. 3. Хэлээ түүншиндээ хүргэх: Хэлнийхээ үзүүрийг дээш болгон тагнайн хонхорхойд хүргэн дээш доош хөдөлгөхөд шүлс элбэгшинэ. Энэ дасгал хоолны дуршлыг өдөөж, шингэцэд сайнаар нөлөөлнө. Шүд бэхжүүлэхийн хамт ам цангах, хатах, залгиур хоолой өвдөх, буйл өрөвсөхөөс сэргийлнэ. 4. Шүлсээ залгих: Хятад эмнэлэгийн сударт шүлсийг ариун ус, хар шүүдэр гэж нэрлэсэн байдаг. Жавжаараа шүлсээ сорж, амаа дүүргээд арав хувааж залги. Ингэвэл ам цэвэршиж залгиур хоолой буйлны үрэвсэл, шарх сэдрэхээс сэргийлнэ. 5. Шүдээ товших: Уруулаа жимийж, анхаарлаа төвлөрүүлэхэд араагаа, дараа нь үүдэн шүд, соёогоо тэгш зуун товшино. Энэ дасгалыг хэдийчинээ олон хийх тусмаа сайн. Шүдний евчнөөс сэргийлснээр шүд бөхижнө. Хятадад шүдээ еглөе бүр 36 удаа товшвол ү.хтэл шүд унадаггүй гэсэн хууч яриа бий. 6. Дагзаа няслах: Хоёр гарынхаа алгаар чихээ таглан дарж долоовор хуруугаа дунд хуруун дээрээ тавьж чихний ар дагзанд няслахад бөмбөрп цохих шиг сонсогдоно. 36 удаа няслана. Тэгээд чихээ тагласан гараа огцом авч амраагаад буцааж дээрхи нясалгааг 16 удаа хий. Ингэхээр толгой тархи сэргэж, ой тогтоох, санах ухаан сайжирч, сонсгол сайн болно. Мөн толгой эргэх, өвдөх, чих шуугих болон чихний элдэв өвчнөөс сэргийлнэ. 7. Морь харахдаа бүү яар: Аль ч хэлбэрээр бие засахдаа амаа хамхин шүдээ зууж, хэлнийхээ үзүүрийг тагнайнхаа хонхорт хүргэж бай. Мөн хараагаа эгц болго. Там.хи татах, ярихыг тэрхэн үед тэвч. Тэгээд амьсгалаа жигд чөлөөтэй авч гаргаж анхаарлаа төвлөрүүлэн тайван сууж бие зас. Ном сонин уншиж болохгүй. 8. Өглөө бүр эвшээ: Үс, нүд, хэл, шүлс, дагз няслах дасгалуудыг хийсний дараа биеэ сулруулан анхаарлаа төвлөрүүлж хамраараа агаар татан хэвлийгээ дүүргээд, толгойгоо өргөж, амаа ангайлган эвшээж, амьсгалаа гарга. Үүнийг 12 удаа давтахад уушигны үйл ажиллагаа сайжирна. 9. Үе мөчний дасгал: Гараа мөрөөрөө хойш урагш савчин эргүүлж, хөлөө хойш урагш нь өшиглөх маягаар гар хөлийнхөө булчин шөрмөсөө цочроож тэнийлгэ. Мөн бүсэлхий, ууц нуруугаараа гэдийж бөхийн, баруун зүүн тийш хазайж хуян шар усаа тарааснаар үе мөчний өвчнөөс сэргийлж, уян налархай байлгахад тус болдог. 10. Нуруугаа дулаан байлга: Нуруугаа цаг уурын байдалд тохируулан үргэлж дулаан байлга. Хоёр гарынхаа алгыг үрж халаагаад ууц нуруугаа сайтар ил. Мөн ил галд халаа. Ийм үйлдлүүд нуруу хөших, хэвлийн хөндийд янз бүрийн өвчин тусах, үе мөчний хууч хөдлөхөөс сэргийлнэ. 11. Нүүрээ байнга илж бай: Гарынхаа алгыг үрж халаагаад дух хацар, самсаагаа бүхэлд нь дээш доошгүй зугуухан хэд хэдэн илж бай. Өдөрт хоёроос доошгүй удаа хийвэл сайн. 12. Арьсаа илж бай: Биеийнхээ арьсыг хэсэглэн боломжийнхоо хэрээр арваас доошгүй удаа өдөр бүр илж бай. Арьсны нүх сүвүүд тэлж, ядаргаа тайлагдаж, нойр хүрэх таатай байдлыг үүсгэнэ. 13. Цээжээ арчиж бай: Цээжиндээ иллэг хийж, зөөлөн алгадаж бай. Тэгвэл зүрхний ажиллагаа эрчимжиж, цээж давчдах, зүрх дэлсэх, хатгуулах, зүрхний титэм судас өвдехөөс сэргийлнэ. 14. Хэвлийгээ агшааж тат: Биеэ сулруулж анхраалаа төвлөрүүлэн хамраараа амьсгал авч, бага хэвлий буюу давсгаа зугуухан агшааж тат. Энэ байдлаа хэсэг барьсны дараа амьсгалаа гарган биеэ сулла. Энэ дасгалыг арваас доошгүй хийх хэрэгтэй. Үр дүнд нь давсаг бөөрний ажиллагаа сайжирна. 15. Хэвлийдээ иллэг хийж бай: Орондоо байхдаа хүйсээ тойруулан зөөлөн иллэг хий. Чингэхдээ хоёр тийш нь ээлжпэн илж, зөөлөн дарж базал. Ийм маягаар 10-15 удаа ил. Ингэвэл орчны цусан хангамжийг сайжруулж, ходоод гэдэсний агшиж сунах, өрөвсөх өвчнөөс сэргийлнэ. 16. Хөлийн тавхайн өлмий талаас гурав хуваасны нэгтэй тэнцэх газарт эрүүл мэндийг хангах, амьдрал тэтгэх маш чухал цэг байдаг. Алгаа үрж бүлээцүүлээд тэр цэг дээрээ өдөрт арван удаа дарж илж байвал хөл ямагт дулаан байж, сэтгэл тайвширч, элэг бөөрний ажиллагаа сайжирч, толгой эргэх, чих шуугих, нойр алдах, зүрх дэлсэх дарат ихсэх, хөл өвдөх зэргээс сэргийлнэ.

Categories
Чөлөөт

Ядуу хүнд баянаа гайхуулах, зовж байгаа хүнд жаргалаа гайхуулж ярьж байдаг хүмүүст би дургүй!

ЖАРГАЛАА БИД ӨӨРСДӨӨ ЗОВЛОН БОЛГОДОГ Товчхондоо бид өөрсдийн амьдралаа хэрхэн үнэлж байгаагаар бидний жаргал зовлон хэмжигддэг. Хүн болгон өөр өөр тавилантай. Харин заавал адилхан байлгах гэж хүсээд байдагт бидний төөрөлдөл оршиж байдаг. Бусдаас сайн сайхан үлгэр жишээг авч болох боловч давтагдашгүй бодьгал тэр хүнтэй яг адилхан байх боломж үгүй. Үүнтэй адил лугаа муу муухай жишээг ч бид бас л дуурайхыг хүсдэг. Монголд нийгмийн баялгийн тэгш бус хуваарилалтаас үүдэлтэй шударга бус аргаар, хууль бус үйлдлээр баяжсан эрхмүүдийн брендээр гайхуулдаг тэнэг солиорлыг бид өөрсдөө дэвэргэж, өөрсдийн амар тайван амьдрах боломжоо өнгө мөнгөний төлөөх хийрхэл болгон хувиргаж байгаадаа бид их зовцгоож байна даа. Тэдэнтэй адил болж чадахгүй байгаадаа өөрөө бухимдаад зогсохгүй дотно хүмүүсээ ч шаналгаж зовооно. Өөрийнхөө боломжоос хэтэрсэн шунал тачаал, өөртөө ирсэн жаргалыг зовлон болгон хувиргадаг юм даа.

Боломж гэдэг хүн болгонд адил олддоггүй болохоор хүн бүр өөрийн боломжиндоо таацуулан амьдардаг. Бусдын өмнө аягалсан хоолыг “минийх” гэж булаагаад авч идэж болдоггүйтэй адил лугаа. Бид бие биедээ дурлаж, хайрлахдаа дэндүү их за жаргалыг мэдэрдэг.

Аажим аажимдаа “зөвхөн өөрийн болгож өмчлөх” хүсэлдээ хэт автан хардаж, алхах гишгэх үйлдэл бүрийг нь хянаж, өөрийг нь “тоохоо больжээ” хэмээн гомдоллож, цаг ямагт өө сэв хайж зовоогоод байх ахул мөнөөх их аз жаргал нь зовлон болон хувирна. Анхлан амталсан аз жаргал нь хожим нь зовлон болж хувирсан шалтгаан нь, хэм хэмжээнээсээ дэндүү ихийг хүсч шаардаж байсанд оршиж байгааг бид тэгтлээ анзаардаггүй ч байж болох. Бид хөдөлмөрлөж мөнгийг ихээр олж чадах авч, олж чадаж байгаа хэмжээнээсээ бүр ихийг олох шуналдаа автан хууль бус үйлдэл рүү татагддаг. Хөдөлмөрлөөд олж байсан мөнгө нь амьдралд нь хүрэлцэж байхдаа сэтгэл ханамжтай байсан бол, хууль бус аргаар их мөнгө олох тусмаа айдаст автана . Хууль бус үйлдэл нь хэзээ нэгэн цагт илэрч “ш.ор.он.д орчих вий” гэдэг айдас нь, хэн нэгэн хүн “мөнгийг нь хулгайлан завших вий” гэдэг айдастай сүлэлдэн м.өнхийн зовлонд автуулж амар тайван амьдралаас холдож төөрдөг. Шударга бусаар хураасан хэмжээлшгүй их мөнгөө авсандаа аваад орж чадахгүй ч, амьдралын баяр жаргалтай мөчүүдийг, амар амгалан тайван хэмнэлийг нь алга болгож байгааг мэдэрдэггүй ч байж болох.  Аз жаргалын тухай бид өөр өөрийнхөөрөө дүгнэн хэмжиж үнэлдэг. Өөртөө байгаа боломж нөхцөлдөө сэтгэл хангалуун байж, амар амгалан амьдарч чадаж байгаагаа олон хүмүүс аз жаргал гэж үнэлэх нь бий. Энэ ертөнцийн бүх л оршихуй өөр өөрийн хэм хэмжээтэй. Түүн лугаа адил хүн бүрийн амьдрал хувь заяа, эдлэх хэрэглэх, уух идэх, амсах зовлон жаргал бүхэн нь тодорхой хэм хэмжээтэй. Магадгүй энэ нь эдлэх учиртай аз жаргалын хэмжүүр ч байж болох. Энэ хэм хэмжээнээсээ хальсан шунал, тачаал бүхэн нь хүмүүсийг зовлонд унагадаг байх. Бидний ухаант өвөг дээдэс “Шунал ихэдвэл шулам болдог” гэж зүгээр ч нэг сургаагүй. Хүний амьдрал сайнаар харвал их л энгийн. Хайртай хүнтэйгээ хамтдаа жаргалтай амьдарч, өөрийн үргэлжлэл болсон үр хүүхдүүдээ сайхан өсгөн сайнаар хүмүүжүүлж, авьяас мэдрэмжээ хөгжүүлсэн чадвараараа амьдралдаа хүрэлцэх орлого олж, аав ээжийгээ ачлан тэтгэж, ах дүүс анд нөхдөө хайрлан хүндлэж, сэтгэл гаргаад бусдад туслан, бусдын төлөө үйлдсэн сайн үйлдэл бүртээ хариу хайр хүндлэл авч байхад л болоо.Амьдралын баяр баясгалан, сэтгэлийн их амар амгалан шиг аз жаргал үгүй билээ. Ийм аз жаргалаа зовлон болгон хувиргахад бидний мунхаглал ч бас хангалттай хүрэлцэнэ байх. Мунхаглалаас ухааралд хүрэх мэдрэхүй, өөрийн аз жаргалаа зовлон болгон хувиргахгүй байхад тань тус болно доо. Бид энэ дэлхийд “нүцгэн ирээд нүцгэн буцдаг нь” маргахын аргагүй үнэн.Г.Галбадра 

Vector illustration with man in yellow sweater holding red heart. Love who you are and love yourself concept art. Romantic print design, self care poster