Categories
Чөлөөт

Б.БОЛДСАЙХАН эмчийн ААВ-ын БНМАУ-ын ТӨРИЙН ШАГНАЛТ Ц.БУНДАН ийм сайхан хүн байжээ. Бундан хоёр зүрх бусдын төлөө цохилсоор

БНМАУ-ын ТӨРИЙН ШАГНАЛТ Ц.БУНДАН Цамбын Бундан нь 1939 оны хавар Говь-Алтай аймгийн Төгрөг сумын нутаг Залаагийн орой гэдэг газар малчин айлын хүү болон төржээ. Хүүхэд насаа төрсөн Алтай нутагтаа өнгөрүүлээд арван тавтай хүү Бундан Улаанбаатар хотын Хүн эмнэлгийн техникумд элсэн суралцаж дөрвөн жилийн хугацаанд хүний бага эмчийн мэргэжил эзэмшлээ. 1958 онд Говь-Алтай аймгийн Захуй сумын Хүн эмнэлгийн салбарын эрхлэгчээр томилогдон 1961 он хүртэл ажиллаад, мөн л Бугат суманд томилогдон нэг жил ажиллаад дээд сургуульд явахаар болов. 1962 оноос 1967 онд Анагаах ухааны дээд сургуулийн эмчилгээний ангид суралцаж байх хугацаандаа, мэс заслыг ихэд сонирхон зав л гарвал мэс заслын тасагт очдог байснаас академич Түндэвийн Шагдарсүрэн багшийнхаа нүдэнд өртсөн аж ээ.. Төгссөн жилээ клиникийн эмнэлэгт хувиарлагдан гурван сар ажиллаж байтал нь Анагаах ухааны хүрээлэнд эрдэм шинжилгээний ажилтнаар томилсноор Зүрхний мэс заслын секторт ажиллаллах аугаа боломж олдож 1967 оноос 1982 хүртэл ажиллав. Тийнхүү алдарт мэс засалч багш Түндэвийн Шагдарсүрэнтэй хамт, түүний багийн Ё.Бодьхүү, Ж.Моондой, Р.Пүрэв, С.Загдаа нартай хамт зүрхний хагалгаа хийхийн зэрэгцээ, зүрх сэтгүүрдэх шинжилгээг 2000 хүнд, Ангиокариографийн шинжилгээг 9 төрлийн аргаар 1000 хүнд хийж,* Цээжний хөндийн мэс заслын үед өвчүүг зүсэх, бэхлэх бүрдмэл арга* санаачлан 1980 онд Шинэ Бүтээл Оновчтой Саналын гэрчилгээ авч, мянга гаруй хүний зүрхэнд мэс засал хийлцсэн юм. Тэрээр хүүхэд, насанд хүрэгчдийн зүрхний гажгийг илрүүлэх кабинетуудыг нээж ажиллуулах асуудлыг боловсруулан 3-р эмнэлэг, Хүүхдийн 2-р эмнэлэгт 1981 оноос нээж ажиллуулсан нь асар их үр дүнтэй болжээ. Бундан 1982 оноос 1989 он хүртэл анагаах ухааны хүрээлэнгийн зүрх судлалын секторын эрхлэгчээр ажиллахдаа зургаа долоон эмчийг дагалдуулан нарийн мэргэжилдээ сургасан байдаг юм. Зүрхний мэс заслын тасагт ажиллаж эхлэх үеэс нь Бундангийн сэтгэлийг хөндсөн зүйл гэвэл зүрхний тосгуурын таславчийн цоорхойтой өвчтөнийг оношлох ялангуяа цоорхойн хэмжээг урьдчилан тогтоож, хагалгааны тактик болосруулж орох, хөдөөгийн нөхцөлд зүрхний хагалгаа хийх зэрэг олон асуудлыг судалсаар байлаа. Хөдөө орон нутагт зүрхний нарийн мэргэжлийн тусламжийг ойртуулах зорилгоор Говь-Алтай, Сүхбаатар аймагт өөрөө очиж 10 хүнд зүрхний мэс заслын эмчилгээ хийсэн нь үр дүнтэй болсон. Тэрээр зүрхний тосгуурын таславчийн цоорхойг хэмжих аргыг өөрөө санаачлан 200 гаруй хүнд хийж, өөрийн судалгааны ажлын үр дүнг нэгтгэн *Зүрхний тосгуур хоорондын таславчийн цоорхой гажгийн эмнэл зүй ба мэс заслын сонголтын асуудалд* нэг сэдэвт бүтээл туйрваж 1977 онд анагаах ухааны дэд эрдэмтний зэрэг хамгаалсан эрдэмтэн судлаач мөн. Зүрхний мэс заслыг монгол орондоо үндэслэсэн академич, доктор, профессор Т.Шагдарсүрэн багш, дэд эрдэмтэн Ё.Бодьхүү, Ж.Моондой, С.Загдаа, Р. Пүрэв нар Зүрхний мэс заслы оношлогоо эмчилгээг хамшийдсэн хамтын бүтээлээрээ 1982 онд БНМАУ-ын төрийн шагнал хүртсэн нь монголын анагаах ухааны түүхэнд анхны төрийн шагналт баг төрөн гарч араасаа олон багийг дагуулсан булган сүүлтэй хамт олон ёстой гар сэтгэл, эрдэм оюун, бяр чадал тэгш бүрдсэн эрдэмтэд байлаа. Хүнийг үзэхдээ толгойноос нь хөлийг хүртэл нэвт харах шиг, ямар ч нууцаа хэлтэл нь асууж чаддаг, үл үзэгдэх учиг гогодож, итгүүлж, сэтгэлийг онгойтол ярьж, ёр бусын сонор ажигч, мэдрэмтгий совинтой мэт, бишрэл төрөм бахдалтай байдагсан хэмээн түүний шавь нь дурьдсан байдаг. Түүний шавийн эхнэр нь 1984 онд өвдөөд уушгины хорт хавдар гэдэг оноштой болов. Эмч нар гадаад оронд очиж эмчлүүлсэн дээр гэлцэв. Өөрөөс нь амьхандаа нууж хавдарт очиулахгүй санаатай Бундан багшид очиж үзүүлээд гадаад явах бололцоогүй гэдгээ хэлжээ. Тэгээд өөрөө үзээд хагалгаа хийхээр болж, Н.Баасанжав хоёул хагалгаа хийж /хавдартай / баруун уушгины дунд дэлбээ, нэмэлт дэлбэн хоёрыг нь аваад яаж гам хийх дэглэмийг зааж өгснөөр өнөө хүртэл энх тунх явна, Ийм хэдэн зуу мянган хүн эмчилсэн ямар их буянтан билээ. Түүний ангийн анд Ц.Мухар доктор нэгэнтээ: *Мянган хүний зүрх цохилж байна* хөрөгтөө …Бундан хүнийг алтны эрэлчин шиг уйгагүй шинжилж чаддаг учраас ямарч шинжилгээ, лабораторигүйгээр өвчин эмгэгийг оношлож байсан нь нэн гайхалтай. Жинхэнэ эмч хүн өвчтэй хүнийг чагнуураар чагнаж, мэсээр хагалдаггүй, харин. сэтгэлээрээ чагнаж, зүрхээрээ зүсдэг юм. Ийм бурхан эмч нэн ховор. Бундан бурхан шиг эмч байсан гэжээ. Хосгүй ховор хүн гаднаа энгийн тайван дөлгөөн ч дотроосоо шатаж, давчуу орчлонд ганцаардаж, шаналж цочирдож, өөрийнхөөрөө шудрага зөрүүд мэт явсаар цагаан магтаал сайшаал хүртэлгүй орчлонг орхидог аж. эх сурвалж: mongolmed.mn

Leave a Reply

Your email address will not be published.