Categories
Чөлөөт

Ядуу хүнд баянаа гайхуулах, зовж байгаа хүнд жаргалаа гайхуулж ярьж байдаг хүмүүст би дургүй!

ЖАРГАЛАА БИД ӨӨРСДӨӨ ЗОВЛОН БОЛГОДОГ Товчхондоо бид өөрсдийн амьдралаа хэрхэн үнэлж байгаагаар бидний жаргал зовлон хэмжигддэг. Хүн болгон өөр өөр тавилантай. Харин заавал адилхан байлгах гэж хүсээд байдагт бидний төөрөлдөл оршиж байдаг. Бусдаас сайн сайхан үлгэр жишээг авч болох боловч давтагдашгүй бодьгал тэр хүнтэй яг адилхан байх боломж үгүй. Үүнтэй адил лугаа муу муухай жишээг ч бид бас л дуурайхыг хүсдэг. Монголд нийгмийн баялгийн тэгш бус хуваарилалтаас үүдэлтэй шударга бус аргаар, хууль бус үйлдлээр баяжсан эрхмүүдийн брендээр гайхуулдаг тэнэг солиорлыг бид өөрсдөө дэвэргэж, өөрсдийн амар тайван амьдрах боломжоо өнгө мөнгөний төлөөх хийрхэл болгон хувиргаж байгаадаа бид их зовцгоож байна даа. Тэдэнтэй адил болж чадахгүй байгаадаа өөрөө бухимдаад зогсохгүй дотно хүмүүсээ ч шаналгаж зовооно. Өөрийнхөө боломжоос хэтэрсэн шунал тачаал, өөртөө ирсэн жаргалыг зовлон болгон хувиргадаг юм даа. Боломж гэдэг хүн болгонд адил олддоггүй болохоор хүн бүр өөрийн боломжиндоо таацуулан амьдардаг. Бусдын өмнө аягалсан хоолыг “минийх” гэж булаагаад авч идэж болдоггүйтэй адил лугаа. Бид бие биедээ дурлаж, хайрлахдаа дэндүү их за жаргалыг мэдэрдэг. Аажим аажимдаа “зөвхөн өөрийн болгож өмчлөх” хүсэлдээ хэт автан хардаж, алхах гишгэх үйлдэл бүрийг нь хянаж, өөрийг нь “тоохоо больжээ” хэмээн гомдоллож, цаг ямагт өө сэв хайж зовоогоод байх ахул мөнөөх их аз жаргал нь зовлон болон хувирна. Анхлан амталсан аз жаргал нь хожим нь зовлон болж хувирсан шалтгаан нь, хэм хэмжээнээсээ дэндүү ихийг хүсч шаардаж байсанд оршиж байгааг бид тэгтлээ анзаардаггүй ч байж болох. Бид хөдөлмөрлөж мөнгийг ихээр олж чадах авч, олж чадаж байгаа хэмжээнээсээ бүр ихийг олох шуналдаа автан хууль бус үйлдэл рүү татагддаг. Хөдөлмөрлөөд олж байсан мөнгө нь амьдралд нь хүрэлцэж байхдаа сэтгэл ханамжтай байсан бол, хууль бус аргаар их мөнгө олох тусмаа айдаст автана . Хууль бус үйлдэл нь хэзээ нэгэн цагт илэрч “ш.ор.он.д орчих вий” гэдэг айдас нь, хэн нэгэн хүн “мөнгийг нь хулгайлан завших вий” гэдэг айдастай сүлэлдэн м.өнхийн зовлонд автуулж амар тайван амьдралаас холдож төөрдөг. Шударга бусаар хураасан хэмжээлшгүй их мөнгөө авсандаа аваад орж чадахгүй ч, амьдралын баяр жаргалтай мөчүүдийг, амар амгалан тайван хэмнэлийг нь алга болгож байгааг мэдэрдэггүй ч байж болох.  Аз жаргалын тухай бид өөр өөрийнхөөрөө дүгнэн хэмжиж үнэлдэг. Өөртөө байгаа боломж нөхцөлдөө сэтгэл хангалуун байж, амар амгалан амьдарч чадаж байгаагаа олон хүмүүс аз жаргал гэж үнэлэх нь бий. Энэ ертөнцийн бүх л оршихуй өөр өөрийн хэм хэмжээтэй. Түүн лугаа адил хүн бүрийн амьдрал хувь заяа, эдлэх хэрэглэх, уух идэх, амсах зовлон жаргал бүхэн нь тодорхой хэм хэмжээтэй. Магадгүй энэ нь эдлэх учиртай аз жаргалын хэмжүүр ч байж болох. Энэ хэм хэмжээнээсээ хальсан шунал, тачаал бүхэн нь хүмүүсийг зовлонд унагадаг байх. Бидний ухаант өвөг дээдэс “Шунал ихэдвэл шулам болдог” гэж зүгээр ч нэг сургаагүй. Хүний амьдрал сайнаар харвал их л энгийн. Хайртай хүнтэйгээ хамтдаа жаргалтай амьдарч, өөрийн үргэлжлэл болсон үр хүүхдүүдээ сайхан өсгөн сайнаар хүмүүжүүлж, авьяас мэдрэмжээ хөгжүүлсэн чадвараараа амьдралдаа хүрэлцэх орлого олж, аав ээжийгээ ачлан тэтгэж, ах дүүс анд нөхдөө хайрлан хүндлэж, сэтгэл гаргаад бусдад туслан, бусдын төлөө үйлдсэн сайн үйлдэл бүртээ хариу хайр хүндлэл авч байхад л болоо.Амьдралын баяр баясгалан, сэтгэлийн их амар амгалан шиг аз жаргал үгүй билээ. Ийм аз жаргалаа зовлон болгон хувиргахад бидний мунхаглал ч бас хангалттай хүрэлцэнэ байх. Мунхаглалаас ухааралд хүрэх мэдрэхүй, өөрийн аз жаргалаа зовлон болгон хувиргахгүй байхад тань тус болно доо. Бид энэ дэлхийд “нүцгэн ирээд нүцгэн буцдаг нь” маргахын аргагүй үнэн.Г.Галбадра

Vector illustration with man in yellow sweater holding red heart. Love who you are and love yourself concept art. Romantic print design, self care poster
МҮЭХ: ИРГЭДИЙН ЦАЛИН, ТЭТГЭВРИЙГ ЯАРАЛТАЙ НЭМЭГДҮҮЛЭХ ХЭРЭГТЭЙ Дэмжиж байвал 1 гэж бичээд ШЕЙР!!! МҮЭХ-ноос Засгийн газрын тогтоолтой холбоотойгоор үйлдвэрчний эвлэлийн холбоод мэдээлэл хийлээ.МҮЭ-ийн Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын бодлого төлөвлөлтийн газрын дарга М.НЯМДАВАА: “Төсөв зардлыг хэмнэх, орон тооны давхардлыг арилгах, цалин хөлсийг нэмэгдүүлэхгүй байх Засгийн газрын тогтоол гарсан. Энэ нь төрийн захиргааны албан тушаалтанд хамааралтай гэсэн. Гэтэл энэ нь төрийн үйлчилгээний ажилтан, багш нарт үйлчилж байгаа тул энэ тогтоолыг дэмжихгүй байна. Цар тахалтай холбогдуулан өргөн хэрэглээний барааны үнэ нэмэгдэж, иргэдийн худалдан авах чадвар буурч байна. Тиймээс Засгийн газар шатахуун, өргөн хэрэглээний барааны үнийн өсөлттэй холбоотой цалин, тэтгэврийг нэмэх шаардлагатай байна” гэлээ. Г.Өнөрбаяр: Таван жилийн дунджаар тэтгэвэр тогтоосноор нэг хүний тэтгэвэр 15 мянган төгрөгөөр нэмэгдэнэ УИХ-ын чуулганы хуралдаанаар Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийн хэлэлцэх эсэхийг хэлэлцэж байна. Өчигдөр тус хуулийн төслийг НББ-ны байнгын хороо хэлэлцээд хэлэлцэхийг дэмжсэн билээ. Хуулийн төслийг УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж нарын гишүүд өнгөрсөн дөрөвдүгээр сард өргөн барьсан юм. Хэлэлцэж байгаа асуудалтай холбоотойгоор гишүүд асуулт асууж, хариулт авлаа.УИХ-ын гишүүн Ж.Сүхбаатар: Энэ асуудлыг шийдсэнээр хэдэн төгрөгийн зардал гарах вэ. Иргэдийн санал хүсэлтийг авсан уу. Нэмэлт зардлуудаа хасаад тэтгэврээ нэмэгдүүлэх шаардлага байна. Энэ тал дээр байнгын хороо ямар байр суурьтай байна вэ.ХНХЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга Г.Өнөрбаяр: Манай яамнаас Нийгмийн даатгалын багц хуулийн төслийг өргөн барьсан. Хуулийн төсөлд таны ярьсан зүйлийг бүгдийг нь тусгаж оруулсан. Жилд 30 мянга орчим хүн тэтгэвэр тогтоолгож байгаа. Үүний 70 орчим хувь нь тэтгэврийн доод хэмжээгээр тэтгэврээ тогтоолгодог. Үлдэж байгаа хүмүүсийн цөөн хувь дээр энэ дараалсан таван жил гэдэг асуудал яригданаУИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж: Долоон жилийн хугацаанд хүмүүс ажлаа сольдог, завсарддаг асуудал байдаг. Тиймээс долоон жилийн дунджаар тэтгэвэр тогтоолгох нь иргэдэд маш их хохиролтой. 2022 оны төсөв дээр 10 гаруй тэрбум төгрөгийн хөрөнгө шаардагдана.УИХ-ын гишүүн Г.Амартүвшин: Засгийн газрын өргөн барьсан хуультайгаа хамт хэлэлцээд явж болдоггүй юм уу. Сүүлийн таван жил өндөр цалин авсан хүмүүс илүү хожоод, бусад ахмадуудад ямар ч ялгаагүй юм биш үү. Энэ хуулийг баталснаар ямар хэмжээний санхүүжилт шаардлагатай вэ. 2022 оны төсвөө баталчихсан. Санхүүжилтээ яаж шийдэх юм бэ?УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж: МАН-ын бүлэг энэ хуулийг хэлэлцэхийг дэмжчихээд багц хуультай хамт хэлэлцье гэдэг санал тавьсан. Гэхдээ энэ хууль бол ирээдүйд тэтгэвэрт гарах хүмүүсийн тэтгэврийг тогтоохдоо таван жилээр тооцно гэж байгаа. Эрт тэтгэвэрт гарсан хүмүүсийн асуудал тусдаа асуудал. Энэ хуулийг баталбал бид олон ахмадынхаа тэтгэврийг 500 мянга болгох боломж бүрдэх юм.УИХ-ын гишүүн Б.Чойжилсүрэн: 2016-2021 онуудад улсын төсвөөс тэтгэврийн санд хэдэн төгрөг шилжүүлсэн бэ. НДШ-ийг 20-иос 25 хувь болгох, тэтгэврийн дунджийг 7 жилээр тооцох гэдэг асуудлыг би Сангийн сайд байхдаа батлуулж байсан. Тэтгэврийн санд ямар хэмжээний нэмэлт дарамт ирэх вэ?Тэтгэврийн сангийн орлого зарлага улсын нэгдсэн төсөвт тооцогдож явдаг. Ирэх оныхоо төсвийг баталчихсан. Жил бүхэн 120 орчим тэрбум төгрөгөөр нэмэгдэнэ. Ингэснээр НДС-д жил бүхэн улсын төсвөөс 800 орчим тэрбум төгрөгийн татаас өгнө. Ард түмэнд таалагдаж гоё юм ярьж болно. Гэхдээ байгаа юмаа тараадаг, хуримтлуулдаг юмгүй байх нь зөв үү.УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж: 2021 онд 35 мянган тэтгэвэрт гарсан. Үүний 70 хувь нь хувь тэнцүүлсэн болон бүрэн тэтгэврийн доод хэмжээгээр тэтгэвэр тогтоолгосон. Жилд дөрөвхөн тэрбум төгрөг хэмнэхийн төлөө ахмадуудынхаа эрх ашгийг хохироох ёсгүй байсан юм. Энэ шийдвэр төрд иргэдийн итгэх итгэлийг алдагдуулсан.ХНХЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга Г.Өнөрбаяр: 2016 онд улсын төсвөөс 494, 2017 онд 570.3, 2018 онд 609.8, 2019 онд 605.5, 2020 онд 400, 2021 онд 603.5 тэрбум төгрөгийг НДС-д татаас болгож өгч байгаа. 2022 онд улсын төсвөөс 459.8 тэрбум төгрөг өгнө. Долоон жилийг таван жил болгосноор тэтгэвэр огцом нэмэгдэх юм шиг буруу ойлголт өгч болохгүй. Нэг хүний тэтгэвэр 15 мянган төгрөгөөр нэмэгдэнэ.

Leave a Reply

Your email address will not be published.